W piątek 29 sierpnia Polska przeżyje chwilę prawdy. Do Warszawy, do której przyjeżdża się robić polityczne kariery i obsadzać intratne stanowiska, zjadą związkowcy, aby pokazać prawdziwe problemy kraju. NSZZ Solidarność organizuje ogólnopolską manifestację.
W samo południe z pl. Piłsudskiego rzesza związkowców wszystkich branż wyruszy pod Sejm i Urząd Rady Ministrów upomnieć się o prawo do godnej pracy, godnej płacy i godnej emerytury. O prawo do godnego życia w swoim własnym kraju.
Znamienne, że protest przeciw rosnącym nierównościom społecznym, biedzie, łamaniu praw pracowniczych i związkowych, a także bierności rządu w kwestii autentycznego dialogu społecznego odbędzie się w przeddzień rocznicy Sierpnia 1980 r. Sierpnia, który zmienił oblicze Polski. Niestety, koszty transformacji nie rozłożyły się sprawiedliwie. Najwyższą cenę przemian zapłacili zwykli ludzie.
Charakterystyczna dla Polski jest ogromna rozpiętość płac między członkami zarządów a pracownikami przedsiębiorstw - i to zarówno państwowych, jak i prywatnych. Tak jakby prosta praca robotników, ale też wysoko kwalifikowana nauczycieli, pielęgniarek czy naukowców, niezbędna dla funkcjonowania społeczeństwa, nie miała wartości. Unia Europejska zmierza w kierunku równoważenia dysproporcji, zdając sobie sprawę, że nierówności stanowią zarzewie społecznych konfliktów. A w nierównościach dochodowych zajmujemy w UE niechlubne - przedostatnie miejsce, za nami jest tylko Portugalia.
Gigantyczne dysproporcje między pensjami członków zarządów a zarobkami pracowników występują w bankach. Prezesi największych wypłacają sobie co miesiąc po kilkaset tysięcy zł, podczas gdy personel walczy o kilkusetzłotowe podwyżki do wynagrodzeń rzędu 1100-1800 zł na rękę. Członkowie zarządów 50 największych spółek giełdowych otrzymują średnio 196 tys. zł miesięcznie, czyli 82 przeciętne i 132 minimalne wynagrodzenia!
Bezrobocie spada, ale pracę dobrej jakości dostaje się po znajomości i według politycznego rozdania. Media wbijają Polakom do głów mity, że wszyscy pracownicy dostali w 2007 r. podwyżki, i to one są główną przyczyną inflacji. Tymczasem nawet tak liberalni ekonomiści, jak prof. Witold Orłowski, przyznają, że głównym powodem przyspieszenia inflacji był wzrost cen surowców i energii. Dlatego podniosły się głosy, by rząd obniżył akcyzę.
Nie wszyscy pracownicy otrzymali w ubiegłym roku podwyżki. Badania Gfk Polonia dowodzą, że połowa Polaków nie dostała ich wcale, a 16,6 proc. - w żenująco niskiej wysokości, bo poniżej 50 zł brutto. Prof. Zofia Jacukowicz wyliczyła, że nadal ponad 65 proc. zatrudnionych otrzymuje wynagrodzenia poniżej średniej krajowej. Co dziesiąty osiąga zaledwie płacę minimalną. A 16,5 proc. pracowników zarabia mniej, niż wynosi minimum socjalne na osobę. I - co jest już dramatem - 13 proc. pracujących Polaków żyje poniżej minimum egzystencji!
Tymczasem wydajność pracy Polaków wzrasta. W latach 2000-2006 wydajność w polskich firmach rosła w tempie ok. 30 proc.,a płace - zaledwie 7 proc. Niektórym wynagrodzenia nie wystarczają nawet na niezbędne wydatki, pozwalające utrzymać rodzinę. 4,5 mln Polaków uzyskuje dochód poniżej minimum egzystencji. Najtrudniej jest rodzinom z małymi dziećmi. Z raportu Komisji Europejskiej wynika, że aż 22 proc. dzieci żyjących w rodzinach, w których przynajmniej jedno z rodziców ma pracę, grozi ubóstwo mimo korzystania ze świadczeń socjalnych. Ludzie coraz częściej żyją na kredyt. Polacy są już winni bankom ok. 210 mld zł!
W nowym systemie emerytalnym wysokość świadczenia jest ściśle sprzężona z wysokością zarobków i zebranym w OFE kapitałem. Ten system promuje najlepiej zarabiających. Dlatego hasło manifestacji: „Godna praca, godna emerytura - godne życie” tłumaczy się samo przez się. W roku 1980 społeczeństwo opowiedziało się za państwem solidarnym. Za zasadą, którą przypominał Polakom Jan Paweł II: „Jeden drugiego ciężary noście”. Ta Polska, którą mamy dzisiaj, ma z ideałami Sierpnia niewiele wspólnego.