Próchnica zębów jest chorobą nękającą ludzkość od zarania dziejów. Jej obecny rozwój jest ściśle związany z postępem cywilizacyjnym, zmianą sposobu odżywiania oraz nadmiernym spożywaniem cukrów, które są doskonałą pożywką dla bakterii.
Główną rolę w zapobieganiu tej chorobie odgrywa właściwa higiena, przede wszystkim systematyczne i dokładne oczyszczanie zębów, minimum 2 razy dziennie - rano i wieczorem, a także, w miarę możliwości, po każdym posiłku. Czas szczotkowania zębów nie powinien być krótszy niż 3 min. Nie bez znaczenia jest również rodzaj szczoteczki do zębów, którą należy dobrać do indywidualnych potrzeb, pamiętając jednak, że zbyt miękka może czyścić zęby niedokładnie, a zbyt twarda może doprowadzić do schorzeń przyzębia, ubytków szkliwa niepróchnicowego pochodzenia itp. Szczoteczkę trzeba wymieniać co 3-4 miesiące. Nie ma większego znaczenia, czy używamy szczoteczki tradycyjnej czy elektrycznej, ważne jest natomiast, aby utrzymywać ją w perfekcyjnej czystości.
W przypadku szerokich przestrzeni międzyzębowych wskazane jest stosowanie dodatkowo szczoteczek międzyzębowych, które docierają w miejsca trudno dostępne. Ważnym elementem higieny jest stosowanie płynów do płukania jamy ustnej, które pomagają w lepszym oczyszczaniu zębów, wypłukaniu resztek pokarmów i miękkich nalotów, a przez chemiczne oddziaływanie wpływają na redukcję drobnoustrojów. Ważna jest metoda szczotkowania zębów. U osób szczotkujących zęby poprzecznie istnieje możliwość uszkodzenia zębów i brzegu dziąsła, co może doprowadzić do obnażenia korzeni. Jedną z zalecanych metod jest tzw. metoda wymiatająca. Szczoteczkę ustawia się pod kątem 45° w szczęce włosiem do góry, w żuchwie - włosiem do dołu, przykłada się do koron zębów i ruchem wymiatającym przesuwa wzdłuż aż do ich brzegu. Pozytywny wpływ mają także ruchy pionowo-koliste, które przez masaż dziąseł zwiększają ich ukrwienie. Zabiegiem mającym ogromne znaczenie w utrzymaniu prawidłowej higieny jamy ustnej, a często pomijanym jest mycie języka! Język szczotkujemy po każdym myciu zębów, tak aby nie pozostawał na nim nalot.