Dom Boży na lotnisku

Na zaproszenie abp. Mariana Gołębiewskiego - metropolity wrocławskiego i ks. Krzysztofa Janiaka - kapelana wrocławskiego lotniska przybyli do Wrocławia kapelani portów lotniczych Europy, by w dniach 22-25 maja br. wziąć udział w konferencji zorganizowanej przez Papieską Radę ds. Migracji i Podróżujących. Kapelani zastanawiali się, co robić, aby sprostać zadaniom w nowych warunkach wzrastającego ruchu lotniczego, jak zwracać uwagę podróżnych na istnienie kaplic na lotnisku, jak pełnić posługę wobec grup pielgrzymkowych. Uczestnicy Międzynarodowego Zjazdu Kapelanów Lotnisk Cywilnych z całego kontynentu wybrali nowego sekretarza generalnego - został nim ks. David Lacy z Birmingham, który zastąpił odchodzącego z tej funkcji kapelana warszawskiego Lotniska Okęcie ks. Sławomira Kaweckiego, kończącego drugą 5-letnią kadencję.
Obecnie na terenie Europy działa 40 kapelanii na lotniskach cywilnych. Jako pierwsza w świecie powstała kapelania w Bostonie w USA w 1947 r. W Polsce pierwszą kaplicę w pasażerskim terminalu lotniczym utworzono w Warszawie; była to równocześnie pierwsza tego rodzaju kaplica w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Wraz ze wzrostem przewozów pasażerskich na wszystkich liniach lotniczych świata wzrasta również liczba kapelanii na lotniskach. Są one szczególnym polem dla działalności duszpasterskiej.

Modlitwa jednoczy

Zwykle kaplice lotniskowe mają charakter ekumeniczny i urządzone są tak, aby mogli modlić się w nich także przedstawiciele innych wyznań i religii. Przychodzą tu więc i protestanci, i prawosławni, wierni obrządku greckokatolickiego, a także przedstawiciele innych religii. Osobiście przeżyłem niegdyś szczególne doświadczenie na lotnisku we Frankfurcie nad Menem. Czekając na samolot, wszedłem na chwilę modlitwy do kaplicy. Estetycznie w drewnie wykonane wnętrze, krzyż, tabernakulum. Odmawiałem brewiarz. Po chwili wszedł muzułmanin w swoim tradycyjnym stroju. Zauważyłem w rogu kaplicy dywanik przedstawiający meczet, który był skierowany w stronę Mekki. Muzułmanin klęknął na nim i zaczął się modlić. I tak w jednej kaplicy modliliśmy się razem, on - muzułmanin oddawał pokłony, szepcząc sury Koranu, ja modliłem się Psalmami Dawida. Kiedy już mój samolot wzbił się do lotu, przypomniały mi się słowa Psalmu 24: „Do Pana należy ziemia i to, co ją napełnia, świat i jego mieszkańcy”. Kaplice lotniskowe to szczególne miejsca, gdzie wyznawcy różnych religii z wielkim szacunkiem mogą być obok siebie i czują się w jakiś sposób razem.
Bardzo ważnym elementem funkcjonowania kapelanii lotniskowych jest ich ogólna dostępność. Niestety, nie na wszystkich lotniskach tak jest. Jeśli kaplice usytuowane są w terminalach w hali tranzytów, jedynie pasażerowie po przejściu odprawy paszportowo-biletowej mają do nich dostęp. Takie jest usytuowanie kaplicy na Okęciu. W nowo budowanym terminalu lotniska w stolicy kaplica będzie już w strefie ogólnodostępnej.

Kongresy kapelanów lotniskowych

Kapelani lotniskowi od ponad 30 lat spotykają się regularnie w różnych regionach świata na kongresach katolickich kapelanów lotnictwa cywilnego. Podczas spotkań następuje wymiana doświadczeń na temat pracy duszpasterskiej, przygotowywane są plany rozwoju duszpasterstwa. Jest też okazja, aby pomóc innym kapelanom w rozwiązaniu trudności, przed którymi stanęli. Część z nich na przykład jeszcze nie posiada na lotniskach stałej kaplicy, co utrudnia prowadzenie duszpasterstwa. Kiedyś w USA kapelani stanęli przed problemem godnego transportowania urn z prochami zmarłych i trumien. Ostatecznie dzięki ich wysiłkom podjęto decyzję, iż w samolotach wydzielone zostaną specjalne luki bagażowe z przeznaczeniem na ten cel.

Media na pokładach

Kolejnym zagadnieniem wartym uwagi są środki społecznego przekazu, które docierają do pasażera. Podczas lotów dalekiego zasięgu może on obejrzeć kilka filmów, ma do dyspozycji kilkanaście programów radiowych oraz wiele tytułów prasowych. Niektóre z tych nośników informacji nastawione są nieprzychylnie do Kościoła, chrześcijaństwa, religii. Przez długi czas na pokładach samolotów Polskich Linii Lotniczych LOT nie była dostępna dla pasażerów prasa katolicka, ale sytuacja ta uległa zmianie. Od kilku lat na pokładach naszego narodowego przewoźnika można otrzymać tygodnik katolicki Niedziela.

Goście na lotniskach

Posługa kapelana to nie tylko Msza św. sprawowana w lotniskowej kaplicy, ale to obecność wśród podróżnych, gości, jak również - co jest szczególnie cenne - wśród pracowników lotniska; to także tworzenie dobrej chrześcijańskiej atmosfery pracy.
Kaplice lotniskowe są często odwiedzane przez podróżujące osoby duchowne oraz, z racji większych uroczystości, przez biskupów. Tak było w historii i tak jest dzisiaj. Biskupi proszeni są też o poświęcenie nowych samolotów Polskich Linii Lotniczych LOT. Pierwsza Msza św. z uroczystym poświęceniem jeszcze na lotnisku mokotowskim w Warszawie odbyła się w 1929 r. z okazji rozpoczęcia działalności LOT-u. Oczywiście, sytuacja zmieniła się w okresie komunistycznym, ale już pod koniec lat osiemdziesiątych ubiegłego wieku, kiedy Polska zaczęła modernizować swoją flotę powietrzną, przechodząc na amerykańskie boeingi, podczas przekazania do eksploatacji każdego z nich miała też miejsce uroczystość poświęcenia. Dwa pierwsze z serii szerokokadłubowych B-767 jeszcze na fabrycznym lotnisku Fidel w Seattle (USA) poświęcone zostały przez polskich księży pracujących w tym mieście.
Częstymi gośćmi kaplic w terminalach lotniczych w Polsce są biskupi. W kaplicy warszawskiego terminalu Pasterkę celebrował już nuncjusz apostolski abp Józef Kowalczyk, a z okazji spotkania opłatkowego odwiedził ją Prymas Polski kard. Józef Glemp. Kaplicę na Okęciu odwiedzali m.in. kard. Jean-Marie Lustiger z Paryża i kard. Miloslav Vlk z Pragi. Ks. Sławomir Kawecki wspomina spotkanie z kard. Josephem Ratzingerem, który czekał kilka godzin na spóźniający się samolot. Wspomina także spotkanie z innymi wybitnymi osobami. Kilka razy była na Okęciu Matka Teresa z Kalkuty i zawsze zatrzymywała się na dłużej w kaplicy lotniska.
Dzięki staraniom Kapelana Okęcia pracownicy warszawskiego lotniska mieli okazję spotkać się również z Papieżem Benedyktem XVI. Byli to pracownicy zatrudnieni przy obsłudze pasażerów, technicy, przedstawiciele służb celnych i jednostek granicznych oraz członkowie ich rodzin.

Modlitwa w intencji lotników

Gdy chodziłeś, Panie, po ziemi,
nie było jeszcze samolotów.
Kazałeś nam patrzeć na ptaki niebieskie.
Człowiek patrzył dobrze
i nauczył się latać w powietrzu
szybciej i dalej niż ptaki.
Dziękujemy Ci,
że pozwalasz nam
podpatrywać tajemnice,
które zostawiłeś w świecie,
że kazałeś nam czynić
sobie ziemię poddaną.
Dziękujemy Ci za dobrych lotników.
Pozwól im odczuć, jak piękne jest niebo,
a gdy wrócą na ziemię,
niech zatęsknią za tym,
co jest na górze.

Benedykt XV w 1920 r. ogłosił Matkę Bożą Loretańską patronką lotników i podróżujących samolotami. Wspomniał o tym Jan Paweł II w czasie swej wizyty w loretańskim sanktuarium 8 września 1979 r.: „Samoloty przemierzające przestworza poprzez rozległe przestrzenie świata głoszą chwałę Twojego Imienia, a ludziom ułatwiają ich pracowitą działalność. Niech piloci i technicy oraz cała służba pomocnicza z Twoim błogosławieństwem roztropnie i mądrze wypełniają swoje obowiązki, tak by wszyscy, którzy odbywają podróże samolotami, szczęśliwie docierali do celu swego przeznaczenia”.