Reklama

Roztoczańskie zamyślenia

Historia pisana Życiem (2)

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Zamoyscy posiadali w Warszawie cenną Bibliotekę Ordynacji Zamoyskich oraz Muzeum Zamoyskich z kolekcją cennych obrazów oraz Pałac Błękitny. W czasie II wojny światowej obiekty te zostały zniszczone, a wraz z nimi bezcenne skarby kultury. Dekretem z dnia 6 IX 1944 r. PKWN rozwiązał ordynację.

Od założenia ordynacji było 16 ordynatów. Ostatnim z nich był Jan Zamoyski (1912- 2002), który objął ordynację w 1939 r. Jego ojcem był XV ordynat, Maurycy Klemens Zamoyski (1871-1939), polityk związany z nurtem narodowym (Liga Narodowa, Stronnictwo Narodowe), poseł do Dumy rosyjskiej, następnie wiceprezes Komitetu Narodowego Polskiego, który pełnił rolę rządu na emigracji. Maurycy Zamoyski wspierał materialnie i organizacyjnie działalność zmierzającą do odzyskania przez Polskę niepodległości. Był współtwórcą Błękitnej Armii generała Hallera, która odegrała znaczącą rolę w utrzymaniu przez Polskę suwerenności oraz posłem (ambasadorem) Polski we Francji. W 1922 r. kandydował na urząd pierwszego prezydenta Rzeczypospolitej, ale przegrał z Gabrielem Narutowiczem. W 1924 r. był Ministrem Spraw Zagranicznych. Był założycielem licznych stowarzyszeń i wielkim mecenasem kultury i sztuki. Gruntownie odnowił kolegiatę, zakupił do niej organy, które służą od dnia dzisiejszego oraz ufundował stalle. Był odznaczony francuską Legią Honorową oraz orderami duńskimi i holenderskimi. W 1906 r. ożenił się z Marią Różą z Sapiehów. Mieli 10 dzieci: 6 córek i 4 synów. Jan ­ jako trzecie z kolei dziecko był najstarszym ich synem, stąd jemu miała przypaść w przyszłości zaszczytna, ale i odpowiedzialna rola ordynata.

Jan Zamoyski urodził się 12 czerwca 1912 r. w Klemensowie. Po wybuchu I wojny światowej jego matka wraz z dziećmi zamieszkała u krewnych w Białej Cerkwi na terenie Cesarstwa Rosyjskiego, następnie przeniosła się do Kijowa. W tym czasie Maurycy Zamoyski do 1915 r. prowadził ożywioną działalność dyplomatyczną na dworze carskim zmierzającą do uzyskania przez Królestwo Polskie autonomii. W 1916 r. Maria Zamoyska wraz z piątką dzieci zamieszkała w Petersburgu w wynajętym przez męża apartamencie. Kiedy na początku 1917 r. w Petersburgu spotęgowały się nastroje rewolucyjne, matka wraz z dziećmi przeniosła się do mniej luksusowej dzielnicy i zamieszkała w skromnym mieszkaniu. Pewnej nocy wszyscy zostali obudzeni przez łomotanie do drzwi. Weszli rewolucjoniści z karabinami gotowymi do strzału, szukając arystokratów.

Jeden z nich uznał, że tu ich na pewno nie ma, ponieważ jest dużo dzieci. Jan Zamoyski często tę scenę opowiadał nie tylko z humorem, ale z nutą refleksji: posiadanie dużej ilości dzieci przez rodzinę ocaliło jej życie.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2002-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Polskie akcenty w sercu Castel Gandolfo. Niezwykłe miejsce, które trzeba odwiedzić

2026-08-09 20:05

[ TEMATY ]

Castel Gandolfo

Adobe Stock

Przez dekady Castel Gandolfo służyło papieżom jako miejsce letniego odpoczynku i modlitwy. Dziś te wyjątkowe wnętrza są otwarte dla pielgrzymów i turystów z całego świata. Co ciekawe, w pałacowych murach odnajdziemy niezwykle mocne i wzruszające polskie akcenty.

Rezydencja w Castel Gandolfo to miejsce o bogatej historii i szczególnym duchowym klimacie. Przebywali tu m.in. św. Jan XXIII, św. Paweł VI, a także św. Jan Paweł II, dla którego pałac w Górach Albańskich był ucieczką od rzymskich upałów i miejscem spotkań z ludźmi z całego świata.
CZYTAJ DALEJ

Jan Paweł II o św. Edycie Stein: symbol dramatów Europy XX stulecia

2026-08-09 12:59

[ TEMATY ]

Edyta Stein

Vatican Media

Doświadczenie tej kobiety, która musiała stawić czoło wyzwaniom burzliwego stulecia, staje się dla nas wzorem. Współczesny świat zwodzi nas kuszącą wizją otwartej bramy, która ma oznaczać, że wszystko jest dozwolone. Nie chce zarazem dostrzec ciasnej bramy rozeznania i wyrzeczenia - wskazał św. Jan Paweł II w homilii z okazji kanonizacji św. Teresy Benedykty od Krzyża, Edyty Stein. 9 sierpnia to dzień jej poświęcony - przypomina Vatican News.

CZYTAJ DALEJ

Kosowo: W odpowiedzi na słowa Zełenskiego władze Prisztiny usunęły ogromną flagę Ukrainy

2026-08-10 07:30

[ TEMATY ]

Kosowo

Wołodymyr Zełenski

PAP/EPA/ANDREJ CUKIC

W związku z wypowiedzią prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego nt. niepodległości Kosowa, wygłoszoną w sobotę w Belgradzie, władze Prisztiny usunęły w niedzielę z centrum kosowskiej stolicy ogromną flagę z napisem „Wolna Ukraina” - poinformował dziennik „Koha Ditore”.

„Kosowo musi być szanowane. Gdy Kosowo nie jest szanowane, stolica – Prisztina – zawsze reaguje tak samo. Nasza empatia i solidarność zawsze będą po stronie narodów mierzących się z wojną, przemocą i prześladowaniami. Wiemy bowiem – lepiej niż wielu innych – co oznacza walka o wolność, godność i prawo do istnienia jako państwo. Żadnej sprawy ani polityki nie da się jednak budować w oparciu o deprecjonowanie państwowości Kosowa i poświęcenia jego mieszkańców” – napisał na Facebooku burmistrz Prisztiny, Perparim Rama.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję