Bogdan Ostromęcki, nieżyjący już poeta i eseista, autor antologii poezji religijnej pt. Każdej nocy, każdego dnia, napisał we wstępie do tego wyboru: "Bóg przemawia do nas bezpośrednio przez głos naszego sumienia, przez dzieło Wszechświata i wreszcie najpełniej - przez działanie Łaski, którą przekazuje nam Jezus Chrystus. Ale przemawia również przez nas samych, zwykłych ludzi i przez egzystencje wyjątkowe. Jest tajemnicą naszej wiary, że PEŁNIA takiej wyjątkowej egzystencji ludzkiej dokonała się w osobie Najświętszej Matki Jezusa, Dziewicy Marii. Ze względu na tę Jej szczególną rolę, jak i na wyjątkową miłość, jaką otoczona jest w poezji polskiej - nie mogło braknąć tu także wierszy Jej poświęconych".
Wiersze poświęcone Matce Bożej pisali najwybitniejsi polscy poeci, wśród nich Cyprian Kamil Norwid, uznawany nie tylko za wielkiego mistrza poetyckiego słowa, ale i za głębokiego teologa, którego często cytuje sam Jan Paweł II. Oto fragmenty jego utworu Do Najświętszej Panny Marii. Litania.
W istocie Swojej, od pierwszego tchnienia,
Z udziałem Łaski najzupełniej zgodna,
Jako latorośl ze złotem promienia
Uprzędzająca się swymi włóknami;
PANNO CHWALEBNA, WIERNA I CZCIGODNA,
Módl się na nami...
Od rana prawdy stawszy się kołyską,
Gdy, męką Syna nad śmierć wyniesiona,
Wężowi głowę TU potarłaś śliską,
Współ-wszechmoc bierzesz TAM, w niebo-niesiona,
I wciąż rozrzewniasz się nad planetami...
MOŻNA, ŁASKAWA I BŁOGOSŁAWIONA,
Módl się za nami...
Przy-czyno źródła-czynów, Objawienia,
I odpoczynku Samej Wszechmocności,
Ty, co istocie nie mającej cienia
ZWIERCIADŁEM stałaś się - SPRAWIEDLIWOŚCI,
I odpromieniasz ją swymi gwiazdami,
Módl się za nami...
Wiersz Do Najświętszej Panny Marii. Litania jest najbardziej popularnym utworem religijnym Norwida, a "zarazem najpełniejszą do dziś sumą poetycką mariologii. Uderzającą - nie tylko na tle swoich czasów - dojrzałością widzenia Bożej Matki, jej stosunku do człowieka i głębokością rozumienia jej współudziału w zbawczej misji Chrystusa" - napisał Andrzej Paluchowski, współczesny badacz poezji maryjnej.
Norwid, zachowując schemat litanii, sięga do gatunku utrwalonego w liturgii, a jednocześnie litanijne wezwania czyni kanwą maryjnych medytacji. Refleksja teologiczna przeplata się z poetyckimi obrazami nawiązującymi do Biblii czy też własnych przemyśleń autora.
Jakie prawdy teologiczne w zacytowanym fragmencie rozważa poeta? "Maryja pełna jest łaski": wybrana przez Boga przed wiekami na Matkę Bożego Syna z tym planem zbawienia jest najzupełniej zgodna. Przez Jej zgodne TAK na słowo Boga, to, co ludzkie, łączy się z tym, co Boskie, dając początek "Wcielonemu Słowu". Norwid przedstawia to w obrazie "latorośli ze złotem promienia".
Kolejną z teologicznych prawd Norwidowskiego wiersza jest czynny udział Maryi w Boskim planie zbawienia: od początku do końca towarzyszy Synowi w Jego ziemskiej misji. Gdy dobiegła końca Jej ziemska droga, idzie TAM, gdzie jest Jej Syn, jak pisze Norwid - "w niebo-niesiona". Stamtąd jednak Jej opieka nad ludem będzie potężniejsza i skuteczniejsza: u Norwida pojawia się obraz Maryi " rozrzewniającej się nad planetami". Jej królowanie ma więc zasięg uniwersalny, obejmujący cały wszechświat.
Maryja "odpromieniająca", czyli niczym "zwierciadło odbijające" Boską sprawiedliwość - to kolejny tytuł maryjny, a zarazem temat Norwidowskiej refleksji. Będąc sama bez grzechu, Maryja stała się dla ludzi wzorem postępowania według zasady miłości i prawdy.
W Promethidionie pisał Norwid o "piękności", która jest " kształtem prawdy i miłości". Myślę, że tym największym wcieleniem " piękności" była dla niego właśnie Maryja.