Uroczystej Mszy św. w sanktuarium na Starym Mieście, nad którym opiekę sprawują jezuici, będzie przewodniczył i wygłosi kazanie bp Michał Janocha, sufragan warszawski. Eucharystia rozpocznie się o godz. 20.00. W świątyni może przebywać jednocześnie maksymalnie 40 osób, jednak tego dnia – jak informują gospodarze sanktuarium - z uwagi na obostrzenia i obecność podczas liturgii reprezentacji różnych organizacji, możliwość uczestniczenia we Mszy św. będzie jeszcze bardziej ograniczona.

Warto jednak w tym szczególnym dniu uczestniczyć we Mszy św. w swojej parafii, a do staromiejskiego sanktuarium przenieść się w tym czasie duchowo.

Kult Matki Bożej Łaskawej związany jest z Italią i sięga korzeniami XV wieku. W 1410 r. w Faenzy w północnych Włoszech przeor klasztoru dominikanów szerzył ten kult, aby ratować ludność miasta od zarazy. W mieście tym Joannie a Costumis ukazała się Matka Boża w złotej sukni i błękitnym płaszczu, która w uniesionych dłoniach trzymała złamane strzały gniewu Bożego. Żądaniem Matki Bożej było praktykowanie powszechnego postu i trzydniowych procesji pokutnych, które biskup Sylwester de Casa zarządził w Faenzy. Niedługo po tym zaraza ustała.

Do Polski kult Matki Bożej Łaskawej przynieśli pijarzy. O. Hiacynt Orselli SP, pierwszy rektor warszawskiego konwentu pijarów, chciał pobudzić w Polsce cześć dla Madonny Łaskawej, aby zyskać Jej opiekę nad Warszawą. Zamówił on duży obraz NMP Łaskawej, wzorowany na obrazie włoski wg wizji Joanny a Costumis. W rok po uroczystym wprowadzeniu obrazu do drewnianego kościoła przy ul. Długiej, w którego miejscu stoi dzisiaj katedra polowa, Warszawę nawiedziła zaraza. Wtedy magistrat miasta z inicjatywy ks. Orsellego zarządził szczególne modlitwy przebłagalne przed wizerunkiem Matki Bożej Łaskawej, niosąc obraz wzdłuż wewnętrznych murów miasta, a po ustaniu epidemii podjął uchwałę w której ogłoszono Matkę Bożą Łaskawą Patronką Warszawy.

Rok później po uratowaniu miasta przed zarazą wysłano do Faenzy chorągiew z łacińskim napisem: „Miasto Warszawa śluby Ci składa i pozdrawia Cię, Dziewico i pragnie by obraz, co niesie zdrowie ludom i Królestwom, był ochroną zachowany w kościele pijarów. Bądź taką, jaką byłaś pod niebem Południa. Bądź strażniczką Lechii i pozwól, że nazwiemy Cię Patronką ludu Północnego. Chroń berła Kazimierzowego i ofiaruj Lechii pokój oraz złamane strzały. Wojny otomańskie oraz choroby odpędź daleko. A swoich czcicieli i świątynię swoją broń, o Maryjo.”

Określenie Maryi Patronką Warszawy i Strażniczką Polski było pierwszym w historii Polski tytułem Matki Bożej odnoszącym się do naszego narodu. 7 października 1973 r. uroczystej koronacji cudownego obrazu Matki Bożej Łaskawej dokonał kard. Stefan Wyszyński. Mówił wtedy w homilii: „Biada Warszawie samej! Biada jej bez pomocy Maryi! Miastu naszemu potrzeba wiary w Boga Człowieka i Jego Matkę! Musi ono mieć wzór Tej, która jako prawzór Kościoła dała przykład żywej wiary. (…) Takiego wzoru, takiej postaci, która by Warszawie dawała przykład żywej wiary, gorącej miłości, ducha zjednoczenia z Bogiem i ofiary na rzecz Boga i ludzi - potrzeba naszej Stolicy.”