Reklama

Społeczny komitet odnowy zabytków Lublina

Ratujmy zabytkowe nagrobki

Na cmentarzu przy ul. Lipowej w Lublinie dobiegają końca prace przy renowacji zabytkowych nagrobków, znajdujących się przy głównej alei obok kościoła Wszystkich Świętych. Tegoroczny etap prac finansowany jest ze środków, które zebrane zostały podczas zeszłorocznej kwesty organizowanej w pierwszych dniach listopada.

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Prace konserwatorskie mające na celu ratowanie najpiękniejszych nagrobków na cmentarzu przy ul. Lipowej rozpoczęły się w 1985 r. Wówczas powołany został Społeczny Komitet Odnowy Zabytków Lublina. W jego ramach powstało kilka sekcji tematycznych, a wśród nich Komitet Odnowy Zabytków Cmentarnych, który jako jedyny nieprzerwanie od 1985 r. prowadzi swoją działalność. Z inicjatywy Komitetu Wojewoda Lubelski wpisał w 1985 r. cmentarz przy ul. Lipowej do rejestru zabytków. Do końca lat 90. Komisja Odnowy Zabytków Cmentarnych zajmowała się wyłącznie ratowaniem najcenniejszych nagrobków.
Stanisław Santarek, przewodniczący Komisji Odnowy Zabytków Cmentarnych, wspominając początki pracy podkreśla: „Początkowo nasza działalność była dość anemiczna, niewiele się działo, przede wszystkim brakowało pieniędzy i nie bardzo wiadomo było od czego zacząć. Na samym początku sporządzono więc dokumentację najcenniejszych nagrobków, następnie dokumentację techniczną, która posłużyć miała później do prowadzonych prac konserwatorskich”. W początkowych latach prowadzono przede wszystkim prace zabezpieczające przed dalszym niszczeniem nagrobków, nie było natomiast fachowej pracowni konserwacji, która mogłaby profesjonalnie zająć się tymi pracami. Dopiero w momencie, gdy na lubelskim gruncie zaczęła działać pracownia konserwacji dzieł sztuki Państwa Konkolewskich, sytuacja uległa zmianie. Od tego momentu rozpoczęła się systematyczna praca konserwatorska najcenniejszych nagrobków. Środki finansowe potrzebne do prowadzenia prac gromadzone były przede wszystkim dzięki organizowanym kwestom cmentarnym. W początkowych latach działalności nie było dofinansowania ze strony Urzędu Miejskiego. W myśl obowiązujących wówczas przepisów w Polsce UM nie mógł łożyć na ochronę zabytków na cmentarzu wyznaniowym. Dopiero po kilku latach, dostrzegając efekty prac, Konserwator Wojewódzki zaczął wspomagać Komitet niewielką dotacją, a od kilku lat włączył się do tego również Urząd Marszałkowski.
W ostatnich latach społeczna zbiórka do puszek na rzecz ratowania zabytkowej nekropolii, organizowana podczas uroczystości Wszystkich Świętych, zamyka się kwotą w granicach 60 tys. zł. Wystarcza to, w zależności od tego jaki jest zakres prac do wykonania, na renowację 12 nagrobków. Od kilku lat prace prowadzone są w sposób kompleksowy, tzn. nie wybiera się już tylko pojedynczych, rozsianych po cmentarzu nagrobków, lecz konserwatorzy zajmują się całymi alejkami z najstarszej, XIX-wiecznej części nekropolii. Ma to niebagatelne znaczenie dla samych darczyńców, którzy mogą dostrzec efekty prac konserwatorskich. W br. ze środków finansowych zgromadzonych z ostatniej kwesty uda się odnowić 11 zabytkowych nagrobków w głównej alei, przylegającej do kaplicy. Do tej pory udało się uratować ponad 130 najstarszych nagrobków, ale już wkrótce po zakończeniu tegorocznych prac zbierze się komisja, która na miejscu typować będzie kolejne nagrobki do renowacji w przyszłym roku.
Prace renowacyjne przy zabytkowych nagrobkach prowadzone są pod nadzorem konserwatorskim. Polegają one przede wszystkim na dokładnym oczyszczeniu kamiennych nagrobków, usunięciu mchów i porostów, które wżerają się w strukturę kamienia, niszcząc jego powierzchnię, przywróceniu dyfuzyjności, czyli możliwości oddychania przez kamień. Należy też zlikwidować żyjące w jego strukturze mikroorganizmy, by następnie dokładnie go oczyścić, uzupełnić ubytki, niektóre detale na nowo wyrzeźbić, a następnie zabezpieczyć przed szkodliwym wpływem czynników atmosferycznych. Są to prace bardzo czasochłonne, niezwykle precyzyjne, ponieważ są to nagrobki z bardzo wieloma detalami, które trzeba mozolnie oczyszczać. Wszystkim podobają się stare nagrobki, pokryte wieloletnią patyną, ale tak naprawdę dopiero przy pracach konserwatorskich wychodzi jak bardzo jest to niebezpieczne dla kamienia. „Nawet usunięcie z zewnątrz mchów i porostów pokrywających płyty niewiele daje, ich atak idzie w głąb kamienia, powodując jego niszczenie” - wyjaśnia Monika Konkolewska, konserwator zabytków od kilku lat pracująca przy renowacji zabytkowych nagrobków.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

2004-12-31 00:00

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Jednego dnia dwie wizje Europy – Leon XIV o obronie życia, 11 państw o aborcji

2026-09-30 17:49

[ TEMATY ]

aborcja

Leon XIV

Leon XIV we Francji

Vatican Media/Adobe Stock

Fundacja JEDEN Z NAS alarmuje: 28 września Europa usłyszała dwa skrajnie odmienne przesłania dotyczące człowieka i przyszłości kontynentu. Tego samego dnia, gdy przedstawiciele 11 państw europejskich - w International Safe Abortion Day (Międzynarodowy Dzień Bezpiecznej Aborcji) - wezwali do przyjmowania prawa i polityk zwiększających dostęp do aborcji oraz wskazali na działania na rzecz jej dekryminalizacji, papież Leon XIV, przemawiając we Francji, jednym z państw wymienionych w tej deklaracji, wezwał młodych Europejczyków, aby miłowali życie, zakładali rodziny, przyjmowali dzieci i bronili godności każdego człowieka „od pierwszej chwili życia w łonie matki aż po ostatnie tchnienie”.

Wspólną deklarację ogłosili ambasadorowie, wysłannicy i rządy Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Islandii, Litwy, Luksemburga, Niderlandów, Norwegii, Hiszpanii i Szwecji. Dokument opublikował rząd Niderlandów 28 września, z okazji Międzynarodowego Dnia Bezpiecznej Aborcji. Sygnatariusze uznają dostęp do aborcji za istotny dla autonomii cielesnej, równości płci, praw człowieka, demokracji i powszechnej ochrony zdrowia. Wzywają do prawa i polityk wspierających dostęp do „safe abortion care” (bezpiecznej opieki aborcyjnej) oraz do ochrony środowisk działających na rzecz dekryminalizacji aborcji.
CZYTAJ DALEJ

Popularna amerykańska influencerka i matka dziewięciorga dzieci nawróciła się na katolicyzm

2026-10-01 07:06

[ TEMATY ]

świadectwo

pexels.com

Amerykańska influencerka w mediach społecznościowych Kelly Ingram ogłosiła zaskakujący krok: ona i jej dziewięcioosobowa rodzina nawrócili się na katolicyzm w Wielkanoc. Poszukiwanie prawdy teologicznej doprowadziło ich do tej decyzji po latach bycia protestantami, a jej kulminacją była prywatna audiencja w Rzymie.

Według jej własnych relacji, rodzina była głęboko zakorzeniona w wierze protestanckiej od dzieciństwa. Sama Ingram podkreśliła: „Nigdy nie zostanę katoliczką” - słowa, które teraz traktuje z humorem i zdumieniem nad własną przemianą. Głębsze zanurzenie się w historię wiary i pragnienie pełnego zrozumienia protestanckich korzeni zapoczątkowały teologiczną podróż pełną odkryć. Wbrew początkowym oczekiwaniom, poszukiwanie prawdy nieuchronnie zaprowadziło jedenastoosobową rodzinę do Kościoła katolickiego. Nawrócenie nastąpiło w 2026 roku.
CZYTAJ DALEJ

Automat do zabijania nienarodzonych dzieci? Aktywistki uruchomiły abortomat

2026-10-01 11:36

[ TEMATY ]

aborcja

kobiety

zagrożenie

abortomat

banalizacja

paczkomat

Adobe Stock

Aktywistki aborcyjne uruchomiły - jak same się chwalą na swojej stronie internetowej - "pierwszy na świecie system paczkomatowy stworzony specjalnie w celu wydawania tabletek aborcyjnych". Abortomat - bo tak eufemistycznie nazwano przerażające urządzenie, mające wspierać odbieranie życia nienarodzonym dzieciom - stanął 29 września w Warszawie. Już dziś wywołało to szereg kontrowersji i pytanie, czy aktywistki w sposób bezczelny nie łamią polskiego prawa.

Kiedy czytamy komunikaty wypuszczane przez "aborcjonistki", przeraża, jak bardzo banalizują one stosowanie nie tylko tabletek aborcyjnych, ale i samego - jak to nazywają - "zabiegu", którego konsekwencją jest zabicie życia rozwijającego się w łonie matki.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję