Reklama

Świat

Jak mówili Prasłowianie?

Czy można usłyszeć język, który nigdy nie został zapisany? Choć pierwsi Słowianie nie zostawili po sobie żadnych tekstów, ich mowa nie zniknęła bez śladu.

2026-07-28 14:55

Niedziela Ogólnopolska 31/2026, str. 60-61

[ TEMATY ]

Świat pod lupą

Adobe Stock

Mieszkańcy prehistorycznej osady w Biskupinie zbudowanej ok. 700 roku p.n.e., mówili językiem, którego echo pobrzmiewa ciągle we współczesnej polszczyźnie

Mieszkańcy prehistorycznej osady w Biskupinie zbudowanej ok. 700 roku p.n.e., mówili językiem, którego echo pobrzmiewa ciągle we współczesnej polszczyźnie

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Gdy cofniemy się myślą o 1,5 tys. lat, w gęstych lasach i na rozległych równinach Europy Środkowo-Wschodniej spotkamy ludzi, których dziś nazywamy pierwszymi Słowianami. Nie zostawili po sobie kronik ani zapisanych opowieści. Nie znamy ich imion, nie wiemy, jak opisywali świat w dłuższych narracjach. A jednak język, którym się posługiwali, nie rozpłynął się w przeszłości bez śladu. Przeciwnie – przetrwał, choć w zmienionej formie, i do dziś pobrzmiewa w codziennej mowie milionów ludzi. Jak więc brzmiała ta najstarsza słowiańska mowa?

Jedna mowa, wiele narodów

Najczęściej przyjmuje się, że pierwsi Słowianie posługiwali się językiem prasłowiańskim. To określenie może brzmieć jak nazwa konkretnego, dobrze opisanego systemu językowego, ale w rzeczywistości jest to rekonstrukcja, naukowa próba odtworzenia czegoś, czego nikt nigdy nie zapisał.

Językoznawcy, porównując ze sobą współczesne języki słowiańskie oraz ich najstarsze znane formy, odkryli, że wszystkie one musiały wywodzić się z jednego wspólnego źródła. Można wyobrazić sobie wspólnotę ludzi rozproszonych na ogromnym obszarze, którzy mimo odległości rozumieli się bez większych trudności.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Pełna treść tego i pozostałych artykułów z NIEDZIELI 31/2026 w wersji drukowanej tygodnika lub w e-wydaniu .

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Polska się przenosi

Migracje młodych Polaków coraz wyraźniej zmieniają demograficzną mapę kraju, pogłębiając podział między metropoliami a peryferiami.

Nie wyjeżdżają na chwilę, na studia. Coraz częściej wyjeżdżają na stałe. Najnowsze badania demograficzne pokazują, że w Polsce utrwala się proces, który coraz trudniej będzie odwrócić. Młodzi ludzie opuszczają wsie i mniejsze miasta, a ich energia, ambicje i plany życiowe koncentrują się w kilku największych ośrodkach miejskich. Zjawisko to przeanalizowali socjologowie z Uniwersytetu Łódzkiego. Wyniki badań, zaprezentowane przez demografa prof. Piotra Szukalskiego, pokazują wyraźnie, że mamy do czynienia nie z chwilowym trendem, lecz z trwałą zmianą struktury demograficznej kraju. Polska coraz szybciej przesuwa się w stronę koncentracji ludności, a migracje młodych stają się jednym z głównych mechanizmów tej zmiany.
CZYTAJ DALEJ

Abp Wacław Depo: Zachęcam do pielgrzymowania, a wiernych proszę o okazanie pielgrzymom chrześcijańskiej gościnności

[ TEMATY ]

Jasna Góra

abp Wacław Depo

pielgrzymowanie

archidiecezja częstochowska

Karol Porwich/Niedziela

Abp Wacław Depo

Abp Wacław Depo

Jasna Góra to wyjątkowe miejsce na religijnej mapie Polski, Europy, a nawet całego świata, którego historia związana jest z obecnością Cudownego Obrazu Matki Bożej Częstochowskiej. Na przestrzeni wieków, pośród setek milionów osób, do Maryi w Jasnogórskim Sanktuarium pielgrzymowali ludzie wszystkich stanów i zawodów: królowie i ich poddani, bogaci i biedni, młodzi i starzy, dzieci i rodzice, kardynałowie i biskupi, księża i zakonnicy, a w naszych czasach papieże i prezydenci państw – pisze Arcybiskup Metropolita Częstochowski w swym słowie do diecezjan.

W swoim pasterskim słowie abp Wacław Depo nawiązuje do bogatej historii sanktuarium, przez które na przestrzeni wieków przewinęły się setki milionów ludzi wszystkich stanów – od królów i papieży po ubogich pątników szukających tu nadziei, nawrócenia i uzdrowienia. Za św. Janem Pawłem II hierarcha nazywa Jasną Górę „konfesjonałem Narodu”, akcentując niezwykłą moc sprawowanego tu sakramentu pokuty. Zwraca również uwagę na potężne dziedzictwo bł. kard. Stefana Wyszyńskiego w kontekście historycznych rocznic, które przeżywamy w tym roku: 80-lecia poświęcenia Narodu Niepokalanemu Sercu Maryi, 70-lecia Ślubów Jasnogórskich oraz 60-lecia oddania Polski w macierzyńską niewolę Maryi za wolność Kościoła. Kluczową częścią przesłania Arcybiskupa Metropolity Częstochowskiego są konkretne zadania, jakie stawia on przed Kościołem częstochowskim, ze szczególnym uwzględnieniem roli kapłanów i liderów wspólnot parafialnych. Podziel się cytatem Kluczowe wskazówki i zadania dla duszpasterzy: Reaktywacja i organizacja pielgrzymek pieszych Ukierunkowanie kaznodziejstwa na Jasnogórskie Śluby Narodu Rzetelne przygotowanie nowenny przed Uroczystością Matki Bożej Częstochowskiej Mobilizacja wiernych do udziału w uroczystościach sierpniowych Promowanie zaangażowania w Żywy Różaniec Kultywowanie i animowanie chrześcijańskiej gościnności Przyjdźcie! Słowo Arcybiskupa Metropolity Częstochowskiego o pielgrzymowaniu na Jasną Górę i zadaniach Archidiecezji Częstochowskiej
CZYTAJ DALEJ

Indie: katolicy pod absurdalnymi zarzutami od trzech miesięcy w więzieniu. Sąd odmówił zwolnienia za kaucją

2026-08-06 16:14

[ TEMATY ]

katolicy

więzienie

Indie

Adobe Stock

Więzienie. Zdjęcie ilustracyjne

Więzienie. Zdjęcie ilustracyjne

Przywódcy chrześcijańscy w indyjskim stanie Radżastan wyrażają zaniepokojenie po decyzji sądu o odmowie zwolnienia za kaucją dziesięciu katolików, którzy od ponad trzech miesięcy przebywają w areszcie po incydencie podczas Mszy św. w filii parafii Bandaria w diecezji Udaipur.

Katolicy zostali oskarżeni m.in. o udział w zamieszkach, usiłowanie zabójstwa, bezprawne pozbawienie wolności, zakłócanie porządku publicznego oraz nielegalne nawracanie. Proboszcz parafii, ks. Arvind Amliyar, poinformował agencję UCA News, że sąd pierwszej instancji w okręgu Banswara 5 sierpnia odrzucił wniosek o zwolnienie oskarżonych za kaucją. Zapowiedział jednocześnie odwołanie do Sądu Najwyższego Radżastanu.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję