Wielka świętość rodzi się zwykle w warunkach po ludzku najmniej komfortowych. Nie inaczej było i w jej przypadku. Gdy polityczne i kościelne kryzysy wypełniały Europę i cały basen Morza Śródziemnego, Bóg poruszył serce kolejnej dzielnej niewiasty. Niewola awiniońska papieży; wojna stuletnia między Anglią a Francją; zajęcie Ziemi Świętej przez muzułmanów. W takich warunkach zewnętrznych Brygida odpowiadała na wezwanie do zjednoczenia z Chrystusem.

Tylko miłować!

Urodziła się w 1303 r. na zamku w Finstad k. Uppsali. Pochodziła z rodu arystokratycznego, była córką Ingeborgi, wywodzącej się z katolickiej rodziny królewskiej Folkungarów, która rządziła Szwecją w latach 1250 – 1363. Rodzina była głęboko wierząca – ojciec co tydzień przystępował do sakramentów pokuty i Eucharystii.

Zgodnie z opisami hagiograficznymi Brygida była od dziecka niezwykle pobożna i rozmodlona. Gdy miała 7 lat, ukazała się jej Najświętsza Maryja Panna i złożyła na jej głowie tajemniczą koronę. Trzy lata później objawił się jej Chrystus na krzyżu. Na widok męki Pana Jezusa Brygida miała zawołać: „O, mój kochany Panie! Kto Ci to zrobił? Nie chcę niczego, jak tylko miłować Ciebie!”.

Kiedy Brygida miała 12 lat, zmarła jej matka. Ojciec oddał ją na wychowanie do chrzestnej matki – Katarzyny na zamku w Aspanas. Surowy tryb życia zaprowadzony przez wujenkę odpowiadał Brygidzie, która chciała cała oddać się Chrystusowi. Od niej nauczyła się obowiązkowości i kultury bycia właściwej ówczesnym czasom i obyczajom stanu. Wiele dowiedziała się także na temat macierzyństwa i nauki katolickiej w odniesieniu do dzieci nienarodzonych, co z pewnością miało w przyszłości wpływ na jej postawę dobrej matki i żony.

W 14. roku życia, wbrew swojej woli, Brygida została wydana za syna gubernatora Västergötlandu – 19-letniego Ulfa Gotmarssona. I choć serdecznie opłakiwała utratę dziewictwa, umiała dostrzec w swoim małżeństwie wolę Bożą i starała się być dla męża najlepszą żoną. Ulf był dobrym człowiekiem i przeżyli 28 szczęśliwych lat w małżeństwie. Brygida wzorowo kierowała domem i gospodarstwem. Ich pałac należał do najświetniejszych w kraju.

Była oddaną małżonką, okazującą mężowi głębokie przywiązanie. Bóg obdarzył ich małżeństwo czterema synami i czterema córkami: Martą, Karolem, Birgerem, Benedyktem, Gutmarem, Katarzyną (św. Katarzyna Szwedzka), Ingeborgą i Cecylią. Na wychowawców dla swoich dzieci dobierała pedagogów o odpowiednim wykształceniu i głębokiej wierze. W ten sposób pozostawiła wzór świętości dla człowieka świeckiego zanurzonego w codzienności. Sama również gorliwie dbała o własną duszę. Jej kierownikiem duchowym był wiceprzeor cystersów Piotr Olafsson. Na jej prośbę jeden z kanoników katedry, Maciej, przetłumaczył Pismo Święte na język szwedzki i ułożył do niego komentarze.

Sponsa Christi

W 1332 r. Brygida została powołana na dwór króla Magnusa II w charakterze ochmistrzyni. Szczodrobliwie wspierała kościoły, klasztory i ubogich. Dla uproszenia błogosławieństwa Bożego dla całej rodziny udała się z pielgrzymką na grób św. Olafa. Tradycją rodzinną były także pielgrzymki do Santiago de Compostela. Brygida wraz z mężem udała się na grób św. Jakuba Apostoła w 1341 r. Na pątniczym szlaku towarzyszył im spowiednik, cysters Svenung, który później opisał całą podróż. Po powrocie z pielgrzymki Ulf wstąpił do cystersów w Alvastrze, gdzie spędził 3 lata i zmarł w lutym 1344 r.

Od tego czasu Brygida oddała się wyłącznie służbie Bożej, ascezie i pełnieniu dobrych uczynków. Jej dni wypełniały studiowanie, modlitwa i pisanie. Przynaglana objawieniami pisała listy do możnych tego świata, w których udzielała mocnych napomnień w imię Boga. Królowi szwedzkiemu i zakonowi krzyżackiemu za sprzeniewierzenie się szczytnemu powołaniu chrześcijańskich rycerzy przepowiedziała kary Boże, które też niebawem na nich spadły. Co ciekawe, w Polsce była najpierw patronką przeciw Krzyżakom, dlatego wzywano jej wstawiennictwa, a jako wota dziękczynne ufundowano później dwa klasztory brygidek: w Lublinie i Elblągu. Drugi wkrótce upadł, ale pierwszy stał się w XVII wieku kolebką siedmiu dalszych fundacji. Jej przesłanie rozsławił Henryk Sienkiewicz w Krzyżakach: „Na to podkanclerzy Mikołaj, który znał przepowiednie św. Brygidy, rzekł: – Nadszedł czas, iż wyłamane są ich zęby i odcięta jest ich ręka prawa!”.

Do powrotu do Rzymu wzywała papieży przebywających w tzw. niewoli awiniońskiej. W 1352 r. – papieża Innocentego VI, potem jego następcę, bł. Urbana V, który w 1367 r. faktycznie powrócił do Rzymu. Niebawem jednak, zniechęcony zamieszkami w Rzymie, wrócił do Awinionu. Brygida przepowiedziała mu rychłą śmierć, co się niebawem sprawdziło (1370 r.). Zabiegała następnie o powrót do Rzymu papieża Grzegorza XI. Sama nie doczekała tej chwili, ale jej córka Katarzyna widziała już początki przywrócenia ładu na Stolicy Piotrowej.

Z poparciem króla, który na ten cel ofiarował posiadłość w Vadstenie, i za zezwoleniem Stolicy Świętej Brygida założyła nową rodzinę zakonną – pw. Najświętszego Zbawiciela, zwaną często brygidkami. Jej pierwszą opatką została w 1374 r. jej córka – przyszła święta Katarzyna Szwedzka.

Mistyczka Północy

W 1371 r. prawie 70-letnia Brygida udała się z pielgrzymką do Ziemi Świętej. Po powrocie do Rzymu zmarła 23 lipca 1373 r., w dniu, który przepowiedziała. W jej pogrzebie uczestniczyły tłumy wiernych. Lud przypisywał jej dar znajomości serc, proroctw i cudów. Kult świętej rozwinął się bardzo szeroko w Szwecji, Rzymie, Neapolu i w zakonie sióstr brygidek.

Świętej Brygidzie zawdzięczamy praktykę „Tajemnicy szczęścia”, czyli 15 modlitw odnoszących się do konkretnych aspektów męki Jezusa. Celem są pogłębiona medytacja, rozważanie ran i męki Jezusa Chrystusa, rozwijanie skruchy, wdzięczności i duchowej jedności z Jego ofiarą.

Dzięki staraniom córki – św. Katarzyny została kanonizowana w 1391 r. W 1489 r. złożono relikwie matki i córki, tj. św. Brygidy Szwedzkiej i św. Katarzyny Szwedzkiej, w jednej urnie. Kiedy Szwecja przeszła na protestantyzm (1595 r.), relikwie te zaginęły bezpowrotnie.

Brygida pozostawiła po sobie księgę Objawień, która bardzo szybko zdobyła popularność w całej Europie. W księdze tej spisała przepowiednie dotyczące Kościoła, papieży żyjących w jej czasach, losów państw i ówczesnych władców oraz przyszłości wielu innych osób. Głosiła pierwszeństwo wartości moralnych oraz konieczność słuchania głosu sumienia w najważniejszych przestrzeniach życia nie tylko prywatnego, ale także publicznego, polityki i ekonomii. Dzieło to jest nie tylko pomnikiem mistycyzmu jej głębokiej i szlachetnej duszy, ale także znakomitym dziełem literackim. 1 października 1999 r. Jan Paweł II ogłosił św. Brygidę współpatronką Europy, wraz ze św. Katarzyną ze Sieny i św. Teresą Benedyktą od Krzyża. Papież zaznaczył, że przez swoje głębokie zrozumienie tajemnicy Chrystusa i Kościoła „Brygida przyczyniła się do budowy wspólnoty kościelnej w szczególnie krytycznym momencie jej dziejów”.