Napisałam niepochlebną, ale prawdziwą opinię o pracodawcy na jednej ze stron internetowych – zrobiłam to anonimowo. Pracodawca rozpoznał mnie po szczegółach wpisu i zagroził zwolnieniem. Czy ma prawo to zrobić?

Odpowiedź eksperta
Jako jedne z podstawowych obowiązków pracowniczych w Kodeksie pracy wymienia się obowiązek dbałości o dobro zakładu pracy, ochronę jego mienia oraz zachowanie w tajemnicy informacji, których ujawnienie mogłoby narazić pracodawcę na szkodę, jak też przestrzeganie w zakładzie pracy zasad współżycia społecznego.

Publiczna krytyka pracodawcy może zatem prowadzić do konsekwencji pracowniczych (upomnienie, rozmowa dyscyplinująca, wypowiedzenie umowy o pracę), cywilnoprawnych (żądanie zadośćuczynienia) i karnych (grzywna, kara ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności za zniesławienie w środkach masowego przekazu). Dopuszczalna jest jedynie krytyka merytoryczna, obiektywna i konstruktywna, ale przekroczenie granicy tej krytyki może uzasadniać utratę zaufania przez pracodawcę. Pracodawca, którego pracownik krytykuje w sposób niedozwolony, może go pociągnąć do odpowiedzialności pracowniczej, cywilnoprawnej i karnej. W zależności od charakteru tej krytyki może też rozwiązać z nim stosunek pracy.

Nie wiem jaki charakter miała krytyka napisana przez czytelnika, ale prawo dopuszcza, by pracownik otwarcie i krytycznie wypowiadał się w sprawach dotyczących organizacji pracy, np. podziału zadań czy rozkładu czasu pracy. Wolno mu publicznie krytykować przełożonego (pracodawcę) w ramach prawa do ujawniania nieprawidłowości w funkcjonowaniu zakładu pracy polegających na różnego rodzaju czynach nierzetelnych i nieuczciwości z udziałem pracodawcy lub jego reprezentantów. To właśnie uprawnienie pracownika wynika ze stanowiska Sądu Najwyższego, zgodnie z którym pracownik ma nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek przeciwdziałania złu, którego doświadcza lub które obserwuje na terenie zakładu pracy. Dla zainteresowanych podaję, gdzie zostało ono wyrażone: m.in. w wyrokach z 9 marca 2022 r. (III PSKP 62/21), z 7 września 2000 r. (I PKN 11/00, OSNP 2002/6/139) i z 29 stycznia 1975 r. (OSNC 1975/7-8/124).

Krytyka pracodawcy w internecie jest szczególnie dotkliwa z uwagi na jej zasięg. Może bowiem dotrzeć do nieograniczonej liczby osób w przeciwieństwie do krytyki, której używa się bezpośrednio w kontakcie z pracodawcą czy wobec współpracowników.

Dlatego też rekomenduję, aby pracownik nie prezentował swoich ewentualnych krytycznych uwag pod adresem pracodawcy w internecie, gdyż może to stanowić naruszenie podstawowych obowiązków pracowniczych, które polegają na dbaniu o dobro zakładu pracy.