Jednym z charakterystycznych objawów OBS jest chrapanie, ale dla zrozumienia istoty choroby ważne są dwa rozróżnienia. Chrapanie jest częstym zjawiskiem, ale nie oznacza to, że każda osoba chrapiąca cierpi na bezdech senny. Chorobą nie są również epizodyczne, krótkotrwałe zaburzenia oddychania w czasie snu, które zdarzają się również u osób zdrowych. O bezdechu jako chorobie można mówić, gdy liczba bezdechów w ciągu godziny snu przekracza 5. Na tej podstawie rozróżniamy trzy etapy choroby. Pierwszy – lekki, gdy liczba bezdechów na godzinę snu mieści się w przedziale powyżej 5 – do 15; drugi – umiarkowany, gdy w ciągu godziny występuje od 15 do 30 bezdechów; i trzeci – ciężki, gdy liczba bezdechów przekracza 30.

Objawy

Do bezdechów w czasie snu dochodzi wskutek zwężenia lub zamknięcia światła górnych dróg oddechowych na odcinku gardła. Ma to miejsce wówczas, gdy zmniejsza się napięcie mięśni tworzących ścianę gardła. Niedotlenienie powoduje częściowe wybudzenie, co z kolei przywraca drożność dróg oddechowych. Tak w skrócie wygląda mechanizm bezdechu, który występuje poza świadomością osoby śpiącej. Rano natomiast, po przebudzeniu, chory przeważnie odczuwa zmęczenie, poranny ból głowy, a w ciągu dnia – trudną do opanowania senność; może mieć również kłopoty z koncentracją, zaburzenia pamięci i odczuwać rozdrażnienie. Taka sytuacja utrudnia naukę i pracę, jest niebezpieczna dla osób kierujących pojazdami.

Przyczyny i diagnoza

Choroba może być wywołana różnymi czynnikami, np. otyłością, paleniem papierosów, spożywaniem alkoholu – zwłaszcza w godzinach wieczornych. Do powstawania bezdechów przyczyniają się wady w budowie górnych dróg oddechowych, np.: skrzywiona przegroda nosowa, polipy nosa, a także choroby upośledzające drożność nosa (np. alergiczny nieżyt nosa). Ryzyko choroby jest większe u osób cierpiących na nadczynność tarczycy.

Do postawienia diagnozy konieczne jest przeprowadzenie badania we śnie. Jednym z takich badań jest polisomnografia. W jej trakcie u śpiącego pacjenta rejestrowane są m.in.: czynność mózgu (EEG), czynność serca (EKG), ruch gałek ocznych, poziom saturacji, przepływ powietrza przez nos i usta, chrapanie.

Leczenie

Pierwszym krokiem w leczeniu jest likwidacja przyczyn, m.in. kontrola masy ciała – dążenie do uzyskania prawidłowego BMI, zrezygnowanie z używek typu alkohol i papierosy. Ważne jest zadbanie o higienę snu, tj. przestrzeganie stałych godzin snu i spanie w zaciemnionym pomieszczeniu, a także unikanie spania na wznak. Jeżeli pacjent cierpi na choroby laryngologiczne, powinien poddać się specjalistycznemu leczeniu lub zabiegom operacyjnym. W trudniejszych przypadkach dla utrzymania drożności dróg oddechowych w nocy wykorzystywane są specjalistyczne aparaty z maseczką zakładaną na czas snu (CPAP).

Powikłania

Przewlekłe niedotlenienie organizmu, które występuje u osób chorujących na obturacyjny bezdech senny, pogarsza pracę wielu narządów, zwłaszcza serca i mózgu. Jednym z najczęściej występujących powikłań jest nadciśnienie tętnicze, które stwierdza się u co drugiego chorującego na OBS pacjenta. Inne to choroba niedokrwienna serca, zaburzenia rytmu serca, zwiększone ryzyko udaru mózgu. Nie powinniśmy lekceważyć OBS. W powiedzeniu: „Zdrowie zaczyna się od oddechu”, jest wiele prawdy, dlatego warto zadbać o oddech także w czasie snu.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady medycznej.