Byszewo (diec. pelplińska) to wyjątkowe miejsce otoczone jeziorami, polami, łąkami i lasami. Znane było już we wczesnym średniowieczu. Około połowy XIII wieku do miejscowości sprowadzeni zostali cystersi, którzy planowali założyć w tym miejscu miasto. Zamiar jednak upadł, gdy zakon przeniesiono do pobliskiego Koronowa.

Poklasztorne zabudowania cystersów położone są na skarpie nad jeziorem świętym. Największym skarbem parafii Świętej Trójcy jest namalowany na desce obraz Matki Bożej Byszewskiej – Królowej Krajny. Prawdopodobnie pochodzi z XIII wieku i jest najstarszym łaskami słynącym obrazem w diecezji pelplińskiej. Znajduje się w głównym ołtarzu kościoła, za ozdobną zasuwą. Na stronie sanktuarium czytamy: „Przekazy historyczne podają, że obraz został wyłowiony z jeziora leżącego tuż obok kościoła i nazwanego w związku z tym jeziorem świętym. Prawdopodobnie przy jeziorze znajdowała się stacja postojowa, przy niej studzienka i mała kapliczka z obrazem Matki Bożej. Strudzony podróżny mógł tu napoić konia i pomodlić się o pomyślność dalszej podróży. Być może okoliczni ludzie, bojąc się utraty cudownego wizerunku Matki Bożej, schowali go do kosza lub skrzyni i ukryli w ten sposób przed rabusiami”.

W okresie reformacji cenny zabytek opuścił Byszewo – początkowo znalazł się w Koronowie, później w Obrze na terenie Wielkopolski, by po latach peregrynacji wrócić do Krajny. Obraz Matki Bożej Byszewskiej – Królowej Krajny został koronowany 10 lipca 1966 r. przez ordynariusza diecezji chełmińskiej bp. Kazimierza Kowalskiego, a do koronacji użyto koron należących do całości sukienki z 1630 r., które wcześniej na nowo pozłocono. Cennymi zabytkami są również sarmackie herby malowane na blasze i portrety trumienne z drugiej połowy XVII wieku oraz srebrna i pozłacana sukienka Maryi, pochodzące z XVII wieku.

Kult maryjny zaszczepiony przez cystersów rozwija się w Byszewie od wieków. Miejsce to słynie z wielu łask, które wierni wypraszają przed cudownym wizerunkiem Matki Bożej. Podczas głównego odpustu sanktuarium nawiedza kilkanaście tysięcy pątników, w ciągu roku przybywają tu liczne pielgrzymki piesze, rowerowe i motocyklowe.

Niecodziennym widokiem jest bez wątpienia obraz unoszący się na platformie na środku jeziora. Od 2016 r. kopia cudownego obrazu Matki Bożej przyciąga uwagę nie tylko pielgrzymów, ale także turystów. Na nawodnym ołtarzu organizowane są Msze św., w których licznie uczestniczą wierni i pielgrzymi. Warto dodać, że świątynia należy do Międzynarodowego Szlaku Cysterskiego. /i.c.