Odpowiedź eksperta
Kwestię badań okresowych nauczycieli regulują przepisy Kodeksu pracy oraz Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 r. w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych do celów przewidzianych w Kodeksie pracy (DzU nr 69, poz. 332 z późn. zm.).

Należy zauważyć, że zgodnie z przepisem art. 23 ust. 5 Ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. Karta Nauczyciela (t.j. DzU 2014, poz. 191) „dyrektor szkoły może skierować nauczyciela mianowanego na badanie okresowe lub kontrolne z własnej inicjatywy w każdym czasie”. W przypadku dwukrotnego nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się nauczyciela na wspomniane badanie może nastąpić rozwiązanie stosunku pracy.

W kontekście tego przepisu będzie dla Pana istotne to, co powiedział Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 26 stycznia 2005 r. (II PK 179/04), w którym zwrócił uwagę, że przepis art. 23 ust. 3 KN „wyposaża właściwy organ administracji szkolnej w prawo podejmowania decyzji na podstawie swobodnego uznania, które jednak nie jest uznaniem dowolnym i nieograniczonym (...). Czynienie użytku z przyznanych kompetencji przez organ administracji szkolnej musi odpowiadać celowi i przesłankom wskazanym w tym przepisie”. Można tego dokonać, „gdy istnieje uzasadniona podstawa dla przekonania, że nauczyciel może być trwale niezdolny do pracy w pełnym wymiarze zajęć na zajmowanym stanowisku. Stanowisko, że organ administracji szkolnej jest nieskrępowany w zakresie kierowania nauczyciela na badania KIZ, jest nieuzasadnione. Jest to bowiem sprzeczne z ratio legis przepisu art. 23 KN. Ponadto przy takim założeniu przepis ten łatwo mógłby stać się środkiem zwalniania niewygodnych nauczycieli, czy też po prostu ich szykanowania”.

Ponieważ w Karcie Nauczyciela nie wprowadzono żadnych szczególnych rozwiązań co do postępowania w przypadku mobbingu skierowanego przeciwko nauczycielom, to w zakresie mobbingu należy stosować przepisy Kodeksu pracy. Przesłanki mobbingu wskazane zostały w Kodeksie pracy w art. 943 § 2 i muszą być one spełnione łącznie.

Każdy pracownik, nawet anonimowo, może o mobbingu w danym miejscu zatrudnienia poinformować Państwową Inspekcję Pracy. W ostateczności pozostaje zwrócenie się do Sądu Pracy.