Celem podróży były wzmocnienie polsko-amerykańskiego sojuszu militarnego, kolejne dostawy i zamówienia sprzętu wojskowego dla Wojska Polskiego, ale przede wszystkim zabieganie o dalsze wspieranie walczącej Ukrainy. Dlatego też prezydent Andrzej Duda, obok tego, że złożył wizytę w Białym Domu, spotkał się też ze wszystkimi stronnictwami politycznymi w Ameryce oraz ze spikerem Izby Reprezentantów Mikiem Johnsonem na Kapitolu. To właśnie ten republikański polityk od tygodni mrozi projekt wsparcia finansowego na uzbrojenie dla Ukrainy. „Byłem dumny, że mogłem gościć prezydenta Dudę i delegację z Polski na Kapitolu, aby wyrazić ciągłe uznanie Kongresu dla silnych relacji między naszymi obydwoma krajami (...). W coraz bardziej niebezpiecznym świecie z rosnącymi zagrożeniami Ameryka musi pozostać zjednoczona z naszymi przyjaciółmi przeciwko tym, którzy zagrażają naszemu bezpieczeństwu” – napisał Johnson na portalu X tuż po spotkaniu.

Najważniejsze są nieznane ustalenia

Po spotkaniu Biały Dom ogłosił kolejną pomoc zbrojeniową dla Ukrainy w wysokości 300 mln dol. Te pieniądze pochodzą z oszczędności Pentagonu w procesie negocjowania kontraktów, a prawdziwa gra o dozbrojenie toczy się o 60 mld dol., które są blokowane w Izbie Reprezentantów. Nie jest też tajemnicą, że o takie spotkanie w Kongresie zabiegała administracja Joe Bidena, bo od miesięcy zarówno demokraci, jak i duża część republikanów forsują, by projekt ten został poddany pod głosowanie. – Pomoc dla Ukrainy to bardzo tania inwestycja. Wydajecie tylko pieniądze i nie musicie wysyłać żołnierzy. Jeżeli Rosja wygra na Ukrainie, to może się okazać, że Ameryka znów będzie musiała wysłać swoich ludzi, tak jak to było w trakcie I i II wojny światowej – przekonywał na Kapitolu prezydent Polski.

W czasie wizyty Andrzeja Dudy i Donalda Tuska w USA Amerykanie potwierdzili zgodę na sprzedaż Polsce bardzo nowoczesnego uzbrojenia. To niemal 100 śmigłowców bojowych i 2 tys. pocisków rakietowych, a także otwarta linia kredytowa na zakupy uzbrojenia na 2 mld dol. Od Amerykanów kupimy m.in. 821 rakiet AGM-158B JASSM o zasięgu prawie 1,9 tys. km, czyli osiągniemy zdolność rażenia celów o wiele dalszych niż Moskwa i Petersburg.

Oczekiwania opinii publicznej w Polsce były jeszcze większe, gdy okazało się, że do Białego Domu zostali zaproszeni zarówno prezydent, jak i premier. Mówiono o tym, że USA zwiększą obecność swoich wojsk nad Wisłą. – Najważniejsze kwestie z tego spotkania nie zostały przedstawione opinii publicznej. Jakieś istotne ustalenia, jak sądzę, były podjęte – dotyczące zmiany, wzmocnienia, uzupełnienia obecności amerykańskich wojsk w Polsce jako zabezpieczenia przed możliwą agresją ze strony Rosji. Moim zdaniem, ustalenia mogły też dotyczyć programu udostępnienia broni jądrowej w ramach NATO, czyli nuclear sharing. Dlatego potrzebna była obecność najważniejszych graczy z polskiej sceny politycznej w jednym miejscu – mówi dr hab. Zbigniew Lewicki, prof. ucz., amerykanista z UKSW.

Prezydent rozmawia ze wszystkimi

Po wizycie w Waszyngtonie i spotkaniu prezydenta Dudy i premiera Tuska z prezydentem USA Joe Bidenem ważnych jest kilka faktów. – To przede wszystkim przesłanie skierowane do USA, że konieczne jest dalsze odpychanie Rosji i wspieranie Ukrainy. Otrzymaliśmy także potwierdzenie, że art. 5 Paktu Północnoatlantyckiego jest dla Ameryki świętością – mówi Marcin Przydacz, były szef prezydenckiego biura polityki międzynarodowej.

Jego zdaniem, Andrzej Duda zaczął robić to, czego nie zrobili ani Donald Tusk, ani Radosław Sikorski, czyli rozmawiać ze stroną republikańską. Prezydent uważa bowiem, że dla Polski ważne jest mieć dobre relacje z całą amerykańską administracją, niezależnie od tego, kto obecnie rządzi. – Radosław Sikorski był zaangażowany po jednej ze stron amerykańskiej polityki, a przecież trzeba rozmawiać ze wszystkimi, a nie tylko z tymi, których się lubi. Problem ma także Donald Tusk, który wielokrotnie wypowiadał się krytycznie wobec Donalda Trumpa. Co będzie, gdy niedługo to on będzie prezydentem? – zastanawia się Przydacz.

Amerykę też nękają polityczne podziały, które dodatkowo nasilają się w trwającej obecnie kampanii wyborczej. Według Politico, wizyta wrogów politycznych z Polski miała być pokazem ich jedności, który przekona polityków w USA do współpracy we wspólnej sprawie, jaką jest obrona Europy. Urzędnicy Białego Domu oświadczyli, że chcą, aby to przesłanie odbiło się echem w całym Waszyngtonie, a zwłaszcza w salach Kongresu. Amerykańscy komentatorzy podkreślają, że jeżeli chodzi o politykę wewnętrzną, to Polacy mogą się kłócić do woli, ale w kwestiach geopolitycznych i bezpieczeństwa oczekują od naszej klasy politycznej harmonijnej współpracy.

Jak 25 lat temu

Jednoczesna wizyta prezydenta i premiera w Białym Domu nie zdarza się często. Ostatni raz świadkami takiego wydarzenia byliśmy 25 lat temu, gdy prezydent Bill Clinton przyjął na wspólnym spotkaniu prezydenta Aleksandra Kwaśniewskiego i premiera Jerzego Buzka w 1999 r. Tym razem było podobnie. Co więcej, dzięki zakupom z czasu rządów PiS nie było nawet kłótni o samolot, jak za czasów poprzedniego rządu Donalda Tuska i prezydenta Lecha Kaczyńskiego. Rzadko się też zdarza w polskiej polityce, by żaden z przedstawicieli zwaśnionych obozów politycznych nie krytykował działań drugiej strony. Tym razem polski premier bronił nawet postulatu prezydenta, aby zwiększyć wydatki na zbrojenia w całym NATO do 3% PKB.