Pod patronatem watykańskiej Dykasterii ds. Integralnego Rozwoju Człowieka na Papieskim Uniwersytecie Santa Croce w Rzymie odbyło się sympozjum poświęcone ograniczeniu szkodliwych skutków palenia. Wzięli w nim udział wybitni przedstawiciele Kościoła i świata nauki, m.in. kard. Michael Czerny – prefekt wspomnianej dykasterii, abp Fortunatus Nwachukwu – stały przedstawiciel Watykanu przy ONZ i WHO, prof. Alejandro José Videla ze Szpitala Uniwersyteckiego Austral w Buenos Aires, prof. Paul Aveyard z Uniwersytetu Oksfordzkiego, a stronę polską reprezentowali abp Grzegorz Ryś – metropolita łódzki, ks. prof. Robert Nęcek z Papieskiego Uniwersytetu Jana Pawła II w Krakowie oraz prof. Szczepan Cofta ze Szpitala Klinicznego UM w Poznaniu.

Pandemia współczesności

Palenie jest jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych trawiących współczesne społeczeństwa. Papierosy pali ponad 1,1 mld osób na świecie. W Europie, jak podaje WHO, papierosy pali 29% populacji, czyli ponad 200 mln osób. W Polsce statystyki są zatrważające – pali już 8 mln naszych rodaków, czyli niemal co czwarty z nas. Optymizmem nie napawa również fakt, że po papierosy coraz częściej sięgają dzieci i kobiety. Ta jedna z największych pandemii naszych czasów pochłania coraz więcej ofiar. Każdego roku palenie papierosów powoduje zgon ok. 8 mln ludzi – w Polsce nałóg ten zabiera rokrocznie ok. 80 tys. osób. Niesienie skutecznej pomocy palaczom w wychodzeniu z uzależnienia jest naszym obowiązkiem i powołaniem do pielęgnowania kultury życia. Jak stwierdził papież Franciszek w liście skierowanym do uczestników sympozjum, jest ona naszym „dziedzictwem, którym chrześcijanie muszą dzielić się ze wszystkimi. Każde życie ludzkie, jedyne i niepowtarzalne, ma nieocenioną wartość. Trzeba to głosić wciąż na nowo, z odwagą słów i czynów. Mam nadzieję, że refleksja nad tym szczególnym problemem może pomóc wielu ludziom uświadomić sobie, że zdrowie fizyczne jest darem Bożym, który Pan nam ofiarował i o który musimy odpowiedzialnie dbać” – podkreślił.

Dla wspólnego dobra

Ustami prelegentów uczestniczących w watykańskim sympozjum Kościół po raz pierwszy zabrał tak zdecydowany głos w sprawie redukcji skutków palenia, wzywając rządy i państwa do wdrożenia rozwiązań zapewniających obywatelom łatwy dostęp do pomocy w rzuceniu śmiercionośnego nałogu. Kardynał Michael Czerny podkreślił konieczność globalnej współpracy w walce z papierosami. – Aby stworzyć środowisko, w którym nowi klienci nie będą eksperymentować z tytoniem, a aktywni palacze będą zachęcani do rzucenia palenia, wszyscy partnerzy muszą współpracować przy wdrażaniu środków kontroli palenia, które skutecznie ograniczą popyt na papierosy – stwierdził. Poszczególne kraje wdrażają różne strategie walki z papierosami, począwszy od podnoszenia akcyzy na papierosy, a skończywszy na skrajnej prohibicji. Środowiska medyczne coraz częściej postulują wprowadzenie terapii zastępczych, również tych opartych na nowych technologiach. Takie rozwiązania zmniejszają negatywne dla zdrowia skutki palenia, ale – należy to mocno podkreślić – nie eliminują ich w zupełności, na co zwrócił uwagę ks. prof. Robert Nęcek. – Gdy patrzy się na zagadnienie redukcji skutków palenia przez pryzmat nauki Kościoła, należy uznać, że każde działanie, którego efektem jest przyczynienie się do redukcji szkodliwości nikotynizmu, jest działaniem na rzecz poprawy zdrowia, a więc działaniem na rzecz wspólnego dobra. Dlatego komunikacja, która jest powiązana z prawem do pełnej informacji – w tym przypadku informacji o redukcji szkodliwości palenia papierosów – staje się promowaniem kultury bliskości i służby integralnemu rozwojowi osoby ludzkiej – zauważył.