Odpowiedź eksperta

Z momentem zawarcia związku małżeńskiego między małżonkami powstaje ustrój ustawowej wspólności majątkowej, chyba że małżonkowie zawarli tzw. intercyzę, tj. umowę w formie aktu notarialnego. Od tego momentu małżonkowie, poprzez nabywanie różnego rodzaju praw albo zaciąganie zobowiązań, zaczynają tworzyć ich majątek wspólny. Nie wszystko jednak się do niego zalicza. Pewna część praw i obowiązków małżonków pozostaje w ich majątkach osobistych, odrębnych od majątku wspólnego.

Majątek osobisty stanowi mienie, do którego tytuł prawny posiada tylko jeden małżonek. Nie wyłącza to jednak korzystania z tych przedmiotów również przez drugiego małżonka. W przypadku, gdy małżonek będący właścicielem danego przedmiotu zechce go sprzedać, wynająć, zastawić itp., nie potrzebuje zgody drugiego małżonka.

Do majątku osobistego każdego z małżonków należą:

• Przedmioty majątkowe nabyte przed powstaniem wspólności ustawowej – czyli to, co małżonkowie nabyli osobno przed zawarciem małżeństwa;

• Przedmioty majątkowe nabyte przez dziedziczenie, zapis lub darowiznę – chyba że spadkodawca lub darczyńca postanowił inaczej – jeśli np. rodzice jednego z małżonków darowali mu mieszkanie, to wchodzi ono do jego majątku osobistego, nawet jeśli do darowizny doszło w czasie trwania małżeństwa;

• Prawa majątkowe wynikające ze wspólności łącznej podlegającej odrębnym przepisom – chodzi tutaj przede wszystkim o udział małżonka w spółce cywilnej;

• Przedmioty majątkowe służące wyłącznie do zaspokajania osobistych potrzeb jednego z małżonków – mówi się tu przede wszystkim o takich przedmiotach jak odzież, obuwie, sprzęt ortopedyczny itp.;

• Prawa niezbywalne, które mogą przysługiwać tylko jednej osobie;

• Przedmioty uzyskane z tytułu odszkodowania za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia albo z tytułu zadośćuczynienia za doznaną krzywdę – nie dotyczy to jednak renty należnej poszkodowanemu małżonkowi z powodu całkowitej lub częściowej utraty zdolności do pracy zarobkowej albo z powodu zwiększenia się jego potrzeb lub zmniejszenia widoków powodzenia na przyszłość;

• Wierzytelności z tytułu wynagrodzenia za pracę lub z tytułu innej działalności zarobkowej jednego z małżonków – w skład majątku osobistego małżonka wchodzą tylko wierzytelności, tj. roszczenie o zapłatę wynagrodzenia. Jeśli wynagrodzenie to zostanie już wypłacone, to od tego momentu wchodzi ono do majątku wspólnego małżonków;

• Przedmioty majątkowe uzyskane z tytułu nagrody za osobiste osiągnięcia jednego z małżonków;

• Prawa autorskie i prawa pokrewne, prawa własności przemysłowej oraz inne prawa twórcy;

• Przedmioty majątkowe nabyte w zamian za składniki majątku osobistego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Jak z powyższej treści wynika, jeśli dom, w którym zamieszkali Państwo po ślubie, należał wyłącznie do Pani męża, a następnie został rozbudowany ze środków pochodzących ze sprzedaży nieruchomości będących znowu jego majątkiem osobistym, to jest on w całości składnikiem majątku osobistego męża.

Każdy z małżonków powinien jednak zwrócić wydatki i nakłady poczynione z majątku wspólnego na jego majątek osobisty, co oznacza, że jeśli potrafi Pani udowodnić, iż czynili Państwo z Waszego majątku wspólnego wydatki na przedmiotowy dom, to w razie rozwodu i podziału majątku należy się Pani stosowny zwrot.