Reklama

Niedziela na Podbeskidziu

Śladem judaików

Nowa propozycja Muzeum Okręgowego w Bielsku-Białej.

Niedziela bielsko-żywiecka 4/2021, str. V

[ TEMATY ]

Dzień Judaizmu

Gmina Wyznaniowa Żydowska w Bielsku-Białej

Mezuza (z hebrajskiego futryna drzwiowa) – zwitek pergaminu z tekstami Księgi Powtórzonego Prawa

Mezuza (z hebrajskiego futryna drzwiowa) – zwitek pergaminu z tekstami Księgi Powtórzonego Prawa

Bądź na bieżąco!

Zapisz się do newslettera

Na bielskim zamku szykuje się wymiana ekspozycji historycznej. Z tego względu siedem rycerskich komnat zostanie na nowo zaaranżowanych. W jednej z nich zobaczyć będzie można obraz religii Śląska Cieszyńskiego, którego integralną część tworzyła wspólnota Mojżeszowa. Propozycja muzealników to tylko pretekst do poszukiwania regionalnych judaików na znacznie szerszą skalę.

Tryptykowa gablota poświęcona dwóm religiom dominującym w śląskim Bielsku i w galicyjskiej Białej Krakowskiej to nowa propozycja w dziale historycznym Muzeum Okręgowego w Bielsku-Białej. W jej wnętrzu znajdą się precjoza powiązane z chrześcijaństwem (wyznania: katolickie i protestanckie) oraz judaizmem. Kolekcję judaików wzbogaci depozyt pozyskany w grudniu 2019 r. od śląskiego wojewódzkiego konserwatora zabytków – zwój klaf (tekstów) mezuzy (z hebrajskiego futryna drzwiowa), który znaleziono w jednej z kamienic na bielskim Rynku.

Pomóż w rozwoju naszego portalu

Wspieram

Muzealnicza gablota obok mezuzy wypełni się m.in. jadem – wskazówką do czytania Tory.

Podziel się cytatem

Reklama

– Mezuza to jest kawałek pergaminu wkładanego do pojemnika znajdującego się przy framudze drzwi, który był przy wyjściu i wejściu do domu zawsze dotykany, aby pozyskać błogosławieństwo dla domowników – tłumaczy Grzegorz Madej, pracownik bielskiego muzeum. Eksponowany pergamin o wymiarach 13,1 na 13 cm datowany jest na II połowę XIX wieku. Wnęka po nim widoczna jest do dziś. Wyznacza ją wgłębny ukośny otwór na kamiennych ościeżach widziany od prawej strony. Właścicielami kamienicy, z której pochodzi mezuza, byli od ok. 1875 r. Gustav Johanny junior, a od 1904 r. Mückenbrunn Abraham.

Tekst znalezionej modlitwy zawiera wyimki z Księgi Powtórzonego Prawa (6, 4-9 i 11, 13-21), w których odnajdziemy przykazanie miłości wsparte ponagleniem: „Wypisz je na odrzwiach swojego domu i na twoich bramach”.

Muzealnicza gablota obok mezuzy wypełni się m.in. jadem – wskazówką do czytania Tory; naczyniami liturgicznymi, zwanymi balsaminkami, lampą chanukową, kubkiem kiduszowym oraz fotografiami synagog z Bielska i Białej Krakowskiej, a także macewy z cieszyńskiego cmentarza. To wszystko będzie można zobaczyć w dziale poświęconym wielokulturowości Bielska-Białej zaraz po zniesieniu ograniczeń pandemicznych.

2021-01-20 10:48

Oceń: 0 0

Reklama

Wybrane dla Ciebie

Dzień Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce

[ TEMATY ]

Żydzi

Dzień Judaizmu

Marian Florek

Dzień Judaizmu w Kościele katolickim w Polsce został ustanowiony w 1997 r. przez Konferencję Episkopatu Polski i corocznie jest obchodzony 17 stycznia. Intencją pomysłodawców było wyeksponowanie wobec opinii publicznej głębokich więzi łączących wyznawców judaizmu i chrześcijan. To przecież z pnia judaizmu wyrosło chrześcijaństwo.

Jan Paweł II w przemówieniu wygłoszonym w rzymskiej synagodze 13 kwietnia 1986 r. nazwał żydów naszymi “starszymi braćmi w wierze". Z tego też powodu uznał, że relacje z judaizmem są dla chrześcijaństwa sprawą wewnętrzną, a nie międzyreligijną. (Trzeba tutaj jeszcze raz przypomnieć, iż nie należy mylić dialogu międzyreligijnego, który obejmuje np. religię muzułmańską - islam z ekumenizmem, który jest rzeczywiście sprawą wewnętrzną chrześcijaństwa). A zatem budowanie relacji pomiędzy katolicyzmem a judaizmem w świetle nauczania polskiego papieża jest szczególne i wyjątkowe. Tym bardziej wyjątkowe dla nas Polaków z racji wielowiekowego sąsiedztwa. Żydowska diaspora, przynajmniej od czasów Kazimierza Wielkiego, żyła na jednej ziemi obok rdzennych Polaków. A zatem ze względu na wspólne źródła religijne, na wspólne sąsiedzkie życie, ze względu na wzajemne kulturowe ubagacanie się, i ze względu na tragedię Holocaustu, Dzień Judaizmu jawi się ze wszech miar potrzebny i konieczny.
CZYTAJ DALEJ

Abp Przybylski do nauczycieli na zakończenie roku szkolnego: Dziękujemy, że jesteście ludźmi sumienia i poświęcenia

2026-06-22 11:42

[ TEMATY ]

nauczyciele

BP KEP

Abp Andrzej Przybylski

Abp Andrzej Przybylski

Dziękujemy Wam za to, że w tych wszystkich uwarunkowaniach Waszej posługi wciąż jesteście ludźmi sumienia i poświęcenia – napisał delegat Konferencji Episkopatu Polski ds. Duszpasterstwa Nauczycieli abp Andrzej Przybylski w Słowie na zakończenie roku szkolnego 2025/2026. Zaprosił również na Ogólnopolską Pielgrzymkę Nauczycieli i Wychowawców na Jasną Górę, która odbędzie się w dniach 1-2 lipca br.

Delegat KEP ds. Duszpasterstwa Nauczycieli przyznał, że „tempo zmian programowych, przepisów, a niekiedy wręcz eksperymentów w edukacji nie zawsze sprzyja systematycznej i zaplanowanej na lata pracy wychowawczej”. „Sprzeczne oczekiwania różnych środowisk i uwikłanie edukacji w spory ideologiczne i polityczne wymaga od Was wielkiej mądrości i wierności obiektywnym wartościom i sprawdzonym działaniom pedagogicznym” – wskazał.
CZYTAJ DALEJ

Leon XIV do osób walczącym z głodem: Wiem, że narażacie życie

2026-06-22 14:59

[ TEMATY ]

Leon XIV

Vatican Media

Wiem, że wielu z was dosłownie naraża swoje życie, aby być tam, gdzie pracujecie. Chcę zapewnić was wszystkich o modlitwie i wsparciu Kościoła katolickiego – mówił Leon XIV do osób zajmujących się na świecie dostarczaniem żywności ludziom zmagającym się z klęską głodu. Papież wskazał, że również kryzys migracyjny powodowany jest przez głód.

Słowa te wypowiedział Ojciec Święty na marginesie spotkania w siedzibie Światowego Programu Żywnościowego w Rzymie, gdzie wygłosił przemówienie 22 czerwca 2026 r.
CZYTAJ DALEJ

Reklama

Najczęściej czytane

REKLAMA

W związku z tym, iż od dnia 25 maja 2018 roku obowiązuje Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia Dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) uprzejmie Państwa informujemy, iż nasza organizacja, mając szczególnie na względzie bezpieczeństwo danych osobowych, które przetwarza, wdrożyła System Zarządzania Bezpieczeństwem Informacji w rozumieniu odpowiednich polityk ochrony danych (zgodnie z art. 24 ust. 2 przedmiotowego rozporządzenia ogólnego). W celu dochowania należytej staranności w kontekście ochrony danych osobowych, Zarząd Instytutu NIEDZIELA wyznaczył w organizacji Inspektora Ochrony Danych.
Więcej o polityce prywatności czytaj TUTAJ.

Akceptuję