Wpierw wycierpieć i być odrzuconym
Lekcjonarz daje dziś rzadkość, fragment najkrótszego listu Pawła, bilecik do Filemona w sprawie zbiegłego niewolnika Onezyma. List jest arcydziełem chrześcijańskiej perswazji. Paweł mógłby rozkazać, „choć z całą swobodą mogę w Chrystusie nakładać na ciebie obowiązek”, wybiera jednak prośbę: „zamiast tego proszę cię przez wzgląd na miłość”. Starzec i więzień prosi właściciela o los niewolnika. Hierarchia świata zostaje zawieszona przez wzgląd na miłość. Gra słów przenika cały list. Onēsimos znaczy „pożyteczny”, a Paweł żartuje z powagą, że ten ongiś „nieużyteczny” (achrēstos) teraz jest „bardzo użyteczny” (euchrēstos), i słychać w tym jeszcze jedno echo, Christos. Zbiegły niewolnik stał się w więzieniu dzieckiem Pawła: „którego zrodziłem w kajdanach”. Odesłanie go jest wyrwaniem sobie serca: „jego, to jest serce moje, odsyłam”. Prośba ma jasny kierunek: „może bowiem po to oddalił się od ciebie na krótki czas, abyś go odebrał na zawsze, już nie jako niewolnika, lecz więcej niż niewolnika, jako brata umiłowanego”. Paweł nie ogłasza abolicji, pisze list prywatny w jednej sprawie. A jednak w tym liściku tkwi materiał wybuchowy, który pracował wieki: „już nie jako niewolnika, lecz jako brata”. Braterstwo w Chrystusie podminowało niewolnictwo skuteczniej niż dekrety. Instytucja, w której właściciel i niewolnik klękają przy jednym stole eucharystycznym jako bracia, nosi w sobie własny koniec. Finał listu jest czekiem: „jeżeli wyrządził ci jaką szkodę lub winien cokolwiek, policz to na mój rachunek. Ja, Paweł, piszę to moją ręką: ja uiszczę odszkodowanie”. Ego apotisō to formuła zobowiązania dłużnego, własnoręczny skrypt. Paweł czyni z siebie poręczyciela winowajcy. Trudno o czystszą imitację Chrystusa, który nasze długi policzył na swój rachunek. Wstawiennictwo, które nie chce nic kosztować wstawiającego się, jest tylko opinią. Pawłowe kosztuje podpis.
CZYTAJ DALEJ
_1792598077.jpg)
