Swoją pracę naukową dotyczącą jasnogórskiego sanktuarium podjęła na prośbę kard. Stefana Wyszyńskiego. Oddała się jej całkowicie, bo – jak mówiła – „Jasna Góra to klejnot w polskiej koronie”. „Obraz Matki Boskiej, którym zajmowałam się przez całe swoje zawodowe życie, był moją największą przygodą badawczą. To jest fenomen i arcydzieło. Żeby tak połączyć cechy ukryte w głębi malatury ikony z malarstwem łacińskim i stworzyć tak spójną całość, trzeba było geniuszu” – opowiadała Zofia Rozanow, historyk sztuki i literat, wieloletnia badaczka dziejów sztuki Jasnej Góry.

Zofia Rozanow jest autorką licznych publikacji naukowych poszerzających wiedzę o zabytkach Częstochowy, wieloletnią badaczką dziejów sztuki klasztoru jasnogórskiego. Pracę tę podjęła jeszcze w trakcie studiów na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie w 1952 r. „Któregoś dnia kardynał Wyszyński postawił przede mną cel: zinwentaryzować obiekt po obiekcie Jasną Górę, narodową skarbnicę sztuki, która zachowała swój zasób, w stanie niemalże niezniszczonym, przez sześć wieków” – wspominała w jednej z rozmów na antenie Radia Jasna Góra.

Jako pracownik Instytutu Sztuki Polskiej Akademii Nauk w Warszawie, w latach 1965-91 prowadziła działalność naukową i twórczą. Autorka (wspólnie z Ewą Smulikowską) monumentalnych dzieł o zabytkach sanktuarium i klasztoru jasnogórskiego, pt. „Skarby kultury na Jasnej Górze” i „Zabytki sztuki Jasnej Góry. Architektura, rzeźba, malarstwo” – jest to owoc 40-letnich działań badawczych, żmudnych kwerend i niestrudzonego opracowywania kolejnych jasnogórskich tematów. „Byłam w takim samym stopniu zachwycona, co przerażona, zdawałam sobie bowiem sprawę z ogromu pracy, odpowiedzialności i trudności, ale byliśmy w euforii” – wspominała. Książki te są – jak napisała w recenzji prof. dr hab. Ewa Chojecka – pionierską próbą ogarnięcia całościowego obiektu Jasnej Góry, zespołu zabytkowego o unikatowym charakterze, nieprzerwanej ciągłości historycznej, gdzie nawarstwiają się zjawiska artystyczne tematycznie i ideowo sprzężone, datujące się od XIV wieku do współczesności.

Zofia Rozanow określała swoją pracę jako nową propozycję badawczą dla historii sztuki polskiej w zakresie architektury, rzeźby i malarstwa, które były przedmiotem jej działalności naukowej. Skatalogowanie zabytków było możliwe dzięki wykorzystaniu przez autorkę pełnej dokumentacji źródłowej w języku łacińskim, znajdującej się w przebogatych archiwach Jasnej Góry: „Mimo wszystko nasza praca za furtą była szokiem, szczególnie dla starszych wiekiem ojców – wspominała. – Sędziwy mistrz nowicjatu, o. Marian Tóth, z pochodzenia Węgier, zwierzał się klerykom, że miał straszny sen: «Baba latali po korytarzu!»”.

Publikacje Rozanow są adresowane nie tylko do osób zajmujących się zabytkami z racji wykonywanej profesji, ale także do wszystkich kochających Jasną Górę. Poza pracą naukową prowadziła od 2006 r. na antenie Radia Jasna Góra audycje edukacyjne pt.: „Tajemnice Świętej Twierdzy”.

Dziennikarz zapytał ją: „Czy czuje się Pani spełniona?”. Odpowiedziała: „Jestem przede wszystkim zwolniona ze słowa honoru, które dałam prymasowi Wyszyńskiemu, że dopilnuję tej pracy, że doprowadzę ją do końca...”.

W sobotę 4 lipca 2015 r. w nocy zmarła. Miała 85 lat. Pozostawiła Jasnej Górze pisane dowody wielkiej miłości...