Radziejowice, niewielka miejscowość koło Mszczonowa, zawsze urzekała malowniczymi krajobrazami. Doskonale wiedział to Józef Chełmoński, słynny malarz, który przez lata mieszkał w pobliskiej Kuklówce. To krajobrazy, ale także walory obronne spowodowały, że w XV wieku zbudowano tu reprezentacyjną siedzibę właścicieli dóbr Radziejowskich. Wielokrotnie rozbudowywany renesansowy dwór w XVII wieku przybrał formę pałacu barokowego powiązanego z rozległym ogrodem. Gościł wiele znakomitości. Bywali tu Zygmunt III Waza, Władysław IV, Jan III Sobieski.

Po śmierci właściciela pałacu, prymasa Michała Radziejowskiego, dobra odziedziczyli Prażmowscy. Następnie przeszły w posiadanie rodziny Ossolińskich i w końcu Krasińskich. Oboźny koronny Kazimierz Krasiński na przełomie XVIII i XIX wieku przebudował pałac nadając mu klasycystyczną formę. Wokół pałacu założony został stylowy park.

Radziejowice stały się miejscem znanym i lubianym. Bywali tu ludzie pióra, artyści, m.in. Juliusz Kossak, Henryk Sienkiewicz, Lucjan Rydel, Jarosław Iwaszkiewicz i Chełmoński. W 1965 r. pałac zaczął pełnić funkcję domu pracy twórczej.

Twórcza atmosfera

Ryszard Makowski, znany satyryk, pisarz i publicysta często bywa w Radziejowicach. - Ciągnie mnie tam piękny pałac i jeszcze piękniejszy park, ale chyba także niezwykła atmosfera. Także twórcza. Nie wiem do końca na czym ta atmosfera polega, ale z pewnością tam jest, czuje się ją. Nie bez kozery stworzono w pałacu dom pracy twórczej - mówi Ryszard Makowski.

Oprócz pałacu, mieszczącego sale muzealne, galerię wystaw czasowych oraz apartamenty gościnne, w skład zespołu wchodzi także „Zameczek” - najstarsza, bo w niektórych partiach murów pochodząca z XVI wieku, która jeszcze w XVIII wieku romantyczną ruiną, utrwaloną na znanym obrazie Zygmunta Vogela. Odbudowany zameczek mieści dziś pałacową kuchnię oraz apartamenty historyczne, wyposażone w stylowe meble i obrazy.

W parku znajduje się też dwór o charakterystycznej architekturze szlacheckiej, powstały prawdopodobnie na przełomie wieków XVIII i XIX. Stanowił centralną budowlę folwarku i był siedzibą administratora majątku. Obecnie mieści pokoje hotelowych i mały salon. Na miejscu samego folwarku znajduje się natomiast XIX-wieczna kuźnia, zaadaptowana na salę konferencyjną.

Romantyczne spacery

Na czym polegają pobyty Makowskiego w Radziejowicach? - Na spacerowaniu. Ale nie takim zwykłym przestępowaniu z nogi na nogę, ale na spacerowaniu romantycznym. Nie wszędzie się takie spacery udają. A tam, tak! - mówi. Spaceruje się tym bardziej sympatycznie, że w pałacowym parku znajdują się wpisane na listę pomników przyrody aleja lipowa i aleja jesionowa.

Spacerować w Radziejowicach można i zimą, i latem, ale latem jest przyjemniej, bo w czasie romantycznego spaceru można przysiąść w altance na pomoście wchodzącym w jeziorko. - Szczególnie przyjemnie przysiąść tam na krzesełku, nad woda w upalny dzień - mówi Ryszard Makowski. Oko można zawiesić na przyrodzie otaczającej staw, która jest tu szczególnie soczysta.

Bardziej ambitnym piechurom można polecić szlaki turystyczne przebiegające lub rozpoczynające się w Radziejowicach: zielony (Bolimowski Park Krajobrazowy - Radziejowice - Grzegorzewice; fragment szlaku Rochna - Młochów), czarny (Międzyborów - rezerwat Dąbrowa Radziejowska - Radziejowice) i niebieski (Radziejowice - Adamów - Kuklówka Zarzeczna - Adamowizna - Grodzisk Mazowiecki; początek szlaku Radziejowice - Głosków).

Okolica sprzyja jednak mniej ambitnemu wypoczynkowi. - Można się wyciszyć i na łonie natury przemyśleć różne sprawy. To świetne miejsce do uspokojenia się, ale też inspirujące - mówi twórca. Sam napisał tam parę wierszy, związanych z tym miejscem. - Pewnie takich miejsc na Mazowszu jest sporo, ale mnie ciągnie właśnie tam.

Między Zbójną i Wiśniową

Ale Ryszarda Makowskiego ciągnie też do Macierówki, przysiółka na skraju Mazowieckiego Parku Krajobrazowego, w okolice Miedzeszyna, i nad tamtejsze, okresowe jeziorko o tej samej nazwie. - Raz - wiosną jest - raz - latem - znika - mówi twórca. - Może nie powinienem reklamować tego miejsca, bo lepiej, gdy nie ma tam ludzi, ale jednak są.

Wyczaili, tak jak on, że w obrębie Warszawy, między Wiśniową i Zbójna Górą, jest takie świetne, dzikie miejsce. - Dosłownie dzikie, bo podobno na Zbójnej górze była kiedyś karczma z karczmarzem, który ponoć mordował klientów i zakopywał w lesie. Stąd nazwa - mówi Ryszard Makowski. - Koniec złego karczmarza też był smutny - bo podobno sam tam został pochowany.

Bardziej sprawdzone wieści dotyczą czasów napoleońskich. - Na wyobraźnię działa to, że w pobliżu szły podobno na Moskwę wojska francuskie, a potem, bardzo przetrzebione, wracały - mówi Makowski.

Mądrzy ludzie piszą w książkach, że Macierówka to rezerwat leśno-torfowiskowy, na terenie którego występuje przekrój wszystkich typów borów Niżu Polskiego. W obniżeniach terenu zlokalizowane są torfowiska typu wysokiego. A pobliskie Macierowe Bagno to torfowisko z bardzo ciekawą fauną i florą niespotykaną w innych środowiskach.

Łapiąc tężyznę

Duża część Mazowieckiego Parku Krajobrazowego położona jest na wydmach, ułożonych w parabole. A takie osady, jak: Wiśniowa Góra, Macierówka, czy Pohulanka - leżą, jak twierdzą mądrzy ludzie, praktycznie wśród wydm lub na wydmach. Tutejsze wydmowe wzgórza nazywane są Macierowskimi Górami.

Na mokrych terenach Macierówki wprawne oko zaobserwuje wiosną: żurawie, czaple siwe, bociany białe i czarne, myszołowa, kobuza, dzięcioła czarnego i zielonego, zimorodka i gąsiorka. Często pojawiają się sarny i okresowo - łosie. Nietrudno tu o spotkanie z dzikiem. Od macior (samic dzika), buszujących w okolicznych dębowych zagajnikach pochodzą okoliczne nazwy.

Nietrudno się dostać do Macierówki - z Warszawy można dojechać autobusem, a nawet koleją - trzeba dojechać do stacji PKP Międzylesie i przejść parę kilometrów. W Macierówce Ryszard Makowski bywa często, ale bywał jeszcze częściej. - Mieszkałem tam kiedyś w okolicy, a że uprawiałem sport - piłkę ręczną w Warszawiance - biegałem tam po lesie, łapiąc kondycję i tężyznę fizyczną - mówi. Teraz już ich nie łapie. Spaceruje raczej romantycznie, jak po parku w Radziejowicach.