Myśl teologiczna i duszpasterska Soboru Watykańskiego II oraz realizacja nauki soborowej w Kościele naszych czasów były przedmiotem refleksji uczestników sympozjum naukowego, które odbyło się 1 grudnia br. w Wyższym Seminarium Duchownym w Częstochowie.

Z błogosławieństwem Benedykta XVI

Sympozjum rozpoczęło się Mszą św. w kościele seminaryjnym pw. Jezusa Chrystusa Najwyższego i Wiecznego Kapłana. Przewodniczył jej abp Zygmunt Zimowski- przewodniczący Papieskiej Rady ds. Duszpasterstwa Chorych i Służby Zdrowia, który uczestnikom sympozjum przesłał słowa pozdrowienia i błogosławieństwa od Benedykta XVI. Eucharystię koncelebrowali m.in.: metropolita częstochowski abp Wacław Depo, biskupi pomocniczy archidiecezji częstochowskiej Antoni Długosz i Jan Wątroba oraz kapłani prelegenci.

- Nie ma niczego piękniejszego niż wpaść w sieci Ewangelii. Nie ma niczego piękniejszego niż poznać Jezusa i opowiadać o Nim wszystkim - przypomniał słowa Benedykta XVI na początku Eucharystii abp Depo, witając uczestników sympozjum. W homilii metropolita częstochowski powiedział: - Rok Wiary jest sposobnością, aby zgłębić nie tylko Pismo Święte, ale również prawdy zapisane w dokumentach Soboru Watykańskiego II i Katechizmie Kościoła Katolickiego. Te księgi nie są rodzajem muzeum i skansenem, ale pomimo upływu lat są domem i szkołą wiary ewangelicznej. - Wierzyć to zgodzić się na osobiste przylgnięcie do Chrystusa - zauważył. Arcybiskup metropolita podkreślił znaczenie relacji wiary i rozumu. Dużo miejsca poświęcił także sprawie modlitwy, o której powiedział, że „jest spotkaniem dwóch pragnień: Serca Bożego i serca ludzkiego”. Przypomniał również współczesnych świadków wiary i nadziei: kard. François-Xaviera Nguyen Van Thuana i kard. Adama Kozłowieckiego. Wskazał także na postać ks. Piotra Skargi z racji odbywającego się również w tym dniu w częstochowskim Seminarium sympozjum katechetycznego nt. „Ks. Piotr Skarga - obrońca wiary i nauczyciel miłości Ojczyzny”.

Kościół w perspektywie soborowej

Następnie w Auli bł. Jana Pawła II uczestnicy sympozjum wysłuchali referatów na temat wybranych dokumentów soborowych oraz myśli teologicznej i duszpasterskiej soboru. O Kościele i powołaniu człowieka w świetle konstytucji „Gaudium et spes” mówił abp Zygmunt Zimowski. Wyjaśnił, że powołaniem Kościoła jest kontynuowanie dzieła zapoczątkowanego przez Chrystusa. Ważna jest tutaj troska o prawdę. Podkreślił, że „odczytując Ewangelię, sobór uwzględnił kontekst czasów współczesnych”. - Zaangażowanie w sprawy świata jest integralnym elementem powołania chrześcijańskiego - zaznaczył. Abp Zimowski zwrócił uwagę również na soborową koncepcję człowieka i godności człowieka, która „płynie z faktu stworzenia i odkupienia”. - Papieże soborowi - podkreślił - od Jana XXIII do Benedykta XVI przypominają, że poznanie Boga prowadzi do poznania człowieka i poznanie człowieka prowadzi do poznania Boga.

Następnie ks. dr hab. Janusz Królikowski podjął refleksję nad tematem: „Objawienie a posłuszeństwo wiary w świetle konstytucji «Dei verbum»”. Zaznaczył, że „w każdym dokumencie soborowym znajdujemy odniesienie do wiary”. - Wiara jest czynem, nie czymś biernym - mówił.

Ks. dr Teofil Siudy omówił „maryjny wymiar Kościoła w konstytucji «Lumen gentium»”. Wskazał na dwa ważne tematy tego dokumentu: Maryja jako pierwowzór Kościoła oraz Maryja Matka w porządku łaski.

Na sympozjum została zaprezentowana również tematyka posoborowej reformy liturgii eucharystycznej według zaleceń zawartych w konstytucji „Sacrosanctum Concilium”, którą omówił o. dr Piotr Polek OSPPE. Prelegent wskazał na konieczność „ożywienia autentycznej świadomości liturgicznej”. - Czynne i owocne uczestnictwo w celebracji liturgicznej zakłada wiarę - mówił o. Polek.

Ks. dr Jerzy Bielecki - przewodniczący Oddziału Częstochowskiego Polskiego Towarzystwa Teologicznego mówił o współodpowiedzialności Kościoła za wychowanie młodego pokolenia jako przesłaniu wypływającym z deklaracji o wychowaniu chrześcijańskim „Gravissimum educationis”. - Przedmiotem chrześcijańskiego wychowania jest cały człowiek - zauważył ks. Bielecki. Prelegent wskazał na „obecne w naszych czasach niebezpieczeństwo relatywizmu i postawę permisywizmu jako praktycznej konsekwencji relatywizmu”. Podkreślił służebną funkcję Kościoła w procesie wychowania. - Potrzebna jest szkoła katolicka budująca wychowanie na antropologii chrześcijańskiej - dodał.

Ewangelizować świat poprzez media i ewangelizować świat mediów

Na zakończenie sympozjum abp Depo, obecny przewodniczący Rady ds. Środków Społecznego Przekazu KEP, przedstawił dekret „Inter mirifica” jako „soborowy impuls dla ewangelizacji przez środki społecznego przekazu”. - Sobór pokazał personalistyczny wymiar społecznego komunikowania - mówił. Przypomniał też główne założenia tego dekretu, a mianowicie: formowanie do prawidłowego odbioru mediów, pilnowanie zasad moralnych w ich funkcjonowaniu, ochronę młodzieży przed negatywnym wpływem mediów. - Niestety, dziś w mediach dominują prawa rynku, a nie prymat zasad moralnych - konstatował. Jako przewodniczący Rady ds. Środków Społecznego Przekazu KEP odniósł się również do sprawy funkcjonowania Kościoła w mass mediach. - Trzeba ewangelizować przez media, ale również ewangelizować świat mediów. Stąd konieczność dobrego poznania mediów - podsumował.

Organizatorem sympozjum był Oddział Częstochowski Polskiego Towarzystwa Teologicznego, który istnieje od 1997 r.

W pracach Soboru Watykańskiego II czynny udział brali m.in. biskupi częstochowscy: Zdzisław Goliński, Stefan Bareła, Tadeusz Szwagrzyk. Ostatnim żyjącym uczestnikiem Soboru Watykańskiego II z archidiecezji częstochowskiej jest o. Jerzy Tomziński, paulin z Jasnej Góry.